De Voedselbank: meer dan alleen gratis eten

Sanne: Stel je voor: je loopt door de supermarkt, maar je kunt eigenlijk niets betalen. Zelfs geen pak melk of een brood. Voor meer dan honderdduizend mensen in Nederland is dit de realiteit.

Sanne: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Sanne. Vandaag praat ik met Marjan, 58 jaar. Zij werkt al vijf jaar als vrijwilliger bij de Voedselbank. Ze ziet elke week gezinnen die hulp keihard nodig hebben. Marjan, ontzettend fijn dat je er bent.

Marjan: Dank je wel, Sanne. Ik vind het heel fijn om hier te zijn.

Sanne: Ja, de Voedselbank... we horen er vaak over. Maar hoe is het om daar echt te staan? Wat voel je als je de deuren opendoet?

Marjan: Nou... [sighs] de eerste keer was ik best zenuwachtig. Je weet niet wat je kunt verwachten. Maar nu voelt het als een warme plek. Het is eigenlijk net een gewone supermarkt, maar dan zonder kassa. De mensen komen binnen, we drinken eerst een kopje koffie, en daarna mogen ze hun tas vullen.

Sanne: Oh, dus ze mogen zelf kiezen wat ze meenemen?

Marjan: Ja, precies! Dat vinden we heel belangrijk. Als je zelf mag kiezen of je rijst of pasta wilt, geeft dat toch een stukje waardigheid terug. We noemen dat 'winkelend helpen'.

Sanne: Winkelend helpen... Wat een mooi woord. En wie zijn de mensen die bij jullie komen? Is er een typische klant?

Marjan: Nee, eigenlijk niet. Dat heeft mij ook het meest verrast. Het is echt iedereen. Je buurman die zijn baan is kwijtgeraakt, een alleenstaande moeder, of oudere mensen met een klein pensioen. Armoede kan iedereen overkomen. Soms is één tegenslag al genoeg, zoals een scheiding of ziekte.

Sanne: Ja, dat is heel confronterend. Kun je ons meenemen naar een moment dat je echt is bijgebleven?

Marjan: Zeker. Er was een jonge moeder die voor de eerste keer kwam. Ze keek de hele tijd naar de grond, ze durfde me niet aan te kijken van de schaamte. Ze had een zoontje bij zich van een jaar of zes. Die week hadden we toevallig taartmix en kaarsjes gekregen. En dat jongetje was die week jarig.

Sanne: Ach, wat pijnlijk en mooi tegelijk...

Marjan: Ja. Toen ik die taartmix in haar tas deed, begon die moeder zachtjes te huilen. Ze zei: 'Nu kan ik toch een verjaardagstaart voor hem bakken.' Nou, op zo'n moment moet ik zelf ook echt even slikken. Dan weet je weer precies waarvoor je het doet.

Sanne: [laughs softly] Ja, dat begrijp ik heel goed. Wat prachtig dat zoiets simpels als een taartmix zo'n groot verschil maakt. Maar je noemde net al schaamte. Dat is een groot probleem, toch?

Marjan: Absoluut. Er ligt een enorm taboe op armoede. Mensen proberen het zo lang mogelijk te verbergen. Ze vertellen het niet aan vrienden of familie. Ze komen pas naar ons als het echt niet anders kan. En dat is jammer, want hoe sneller je hulp zoekt, hoe sneller je uit de problemen bent.

Sanne: Hm. En hoe help jij hen om die drempel over te gaan?

Marjan: Ik probeer er gewoon te zijn. Zonder oordeel. Ik praat met ze alsof we buren zijn. Soms willen mensen ook gewoon even hun verhaal kwijt. Dan luister ik. Het eten is belangrijk, maar het menselijke contact is misschien nog wel belangrijker.

Sanne: Ja, het gevoel dat je gezien wordt als mens. Marjan, wat zou jij onze luisteraars willen meegeven?

Marjan: Ik zou willen zeggen: kijk eens wat vaker om je heen. Vraag eens hoe het echt met iemand gaat. En als je zelf hulp nodig hebt: schaam je niet. Hulp vragen is geen zwakte, het is juist heel dapper.

Sanne: Wat een mooie woorden om mee te eindigen. Heel erg bedankt voor je openheid, Marjan.

Marjan: Heel graag gedaan, Sanne.

Sanne: En voor de luisteraars: dank jullie wel voor het luisteren. Soms zit de kracht van een samenleving in de kleinste dingen. Tot de volgende keer bij TalkDutch.