Terug in de schoolbanken: Arjan leert een nieuw ambacht

Eva: Kun je op je veertigste nog helemaal opnieuw beginnen in de schoolbanken, tussen de jonge studenten, om met je handen te leren werken? Vandaag praat ik met Arjan, die zijn kantoorbaan opgaf om meubelmaker te worden.

Eva: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Eva. Vandaag zit Arjan tegenover me. Arjan werkte vijftien jaar in de IT, maar besloot twee jaar geleden om weer naar school te gaan. Welkom, Arjan.

Arjan: Dank je wel, Eva. Leuk om hier te zijn.

Eva: Ja, fantastisch dat je er bent. Want vertel eens... Vijftien jaar achter een computer, en nu sta je tussen het houtzaagsel. Hoe kwam dat zo?

Arjan: Nou... [sighs] Het begon eigenlijk met een gevoel van leegte. Aan het einde van de dag sloot ik mijn laptop, en dan dacht ik: wat heb ik nou eigenlijk gedaan vandaag? Alles was digitaal. Ik wilde iets maken wat ik kon vasthouden. Iets echts.

Eva: Hm, dat begrijp ik. Maar van een stabiele baan in de IT naar de schoolbanken... dat is nogal een stap. Hoe reageerde je omgeving?

Arjan: Mijn vrouw steunde me gelukkig meteen. Maar mijn collega's dachten echt dat ik een grapje maakte. "Ga je weer studeren? Op jouw leeftijd?" vroegen ze. Ze vonden het dapper, maar ook een beetje gek.

Eva: Ja, dat kan ik me voorstellen. En toen begon de opleiding. Hoe was die eerste schooldag voor jou?

Arjan: Oh, ik was echt superzenuwachtig. Ik dacht: dadelijk zit ik daar tussen de achttienjarigen die net van de middelbare school komen. Maar gelukkig viel dat mee. Het was een avondopleiding voor volwassenen. De jongste was begin twintig, de oudste was zestig. Maar we hadden allemaal hetzelfde doel: met onze handen leren werken.

Eva: Wat mooi. En wat was het eerste dat je moest leren? Was het meteen meubels bouwen?

Arjan: [laughs] Nee, zeker niet! De eerste weken mochten we nog geen eens machines aanraken. We moesten eerst leren kijken. Leren hoe hout leeft, hoe het buigt, welke kant de nerf opgaat. En we moesten leren tekenen. Met de hand, op papier, met een potlood en een liniaal. Dat was best wel frustrerend in het begin.

Eva: Waarom was dat frustrerend?

Arjan: Nou, op de computer typ je op 'delete' als je een fout maakt. Maar op papier... als je een millimeter verkeerd tekent, klopt je hele meubel straks niet meer. Je moet heel geconcentreerd werken. Mijn eerste tekeningen zaten vol met vlekken van het gummen.

Eva: Ja, je moet dus echt een nieuwe soort discipline leren. En geduld hebben, denk ik?

Arjan: Precies. Geduld is echt de belangrijkste les die ik heb geleerd. Op school kregen we de opdracht om een klassieke houtverbinding te maken. Dat heet een zwaluwstaartverbinding. Dat doe je helemaal met de hand, met een zaag en een beitel. Ik dacht: dat doe ik wel even in een uurtje.

Eva: En? Lukte dat?

Arjan: [laughs] Nee, echt totaal niet. Mijn eerste poging paste voor geen meter. Er zaten gaten van een halve centimeter tussen het hout. De leraar keek ernaar en zei heel rustig: "Arjan, leg je beitel maar even weg. Neem een kop koffie. Ga rustig ademhalen, en begin opnieuw." Dat was een belangrijk moment voor mij. Ik moest leren dat haast de vijand is van kwaliteit.

Eva: "Haast is de vijand van kwaliteit." Dat is een mooie uitspraak. Vond je het moeilijk om weer de rol van leerling te hebben? Dat er iemand is die zegt: dit doe je niet goed.

Arjan: In het begin wel. Als volwassene ben je gewend dat je weet wat je doet. Je bent de expert in je werk. En opeens ben je weer de beginner die niks kan. Dat doet wel iets met je ego. Maar als je dat loslaat, is het juist heel bevrijdend. Je mag weer fouten maken. Sterker nog: je móét fouten maken om het te leren.

Eva: Absoluut. En hoe combineerde je die studie met je privéleven? Want een avondopleiding kost veel tijd.

Arjan: Ja, dat was echt wel puzzelen. Ik werkte overdag nog vier dagen in de IT, en ging dan twee avonden per week naar school. En in het weekend stond ik in de schuur te oefenen. Mijn gezin moest me wel echt missen soms. Maar omdat ze zagen hoeveel energie ik ervan kreeg, vonden ze het niet erg. Ik was na een lange dag op school fysiek moe, maar mentaal supervrolijk. Thuis merkten ze dat ik veel lekkerder in mijn vel zat.

Eva: Wat geweldig om te horen. En nu ben je klaar? Heb je je diploma?

Arjan: Ja! Vorige maand heb ik mijn diploma meubelmaker gehaald. Ik ben ontzettend trots. Als meesterstuk heb ik een eikenhouten bureau gemaakt voor mijn dochter. Het is niet perfect, maar als ik ernaar kijk, zie ik alle uren van zweet, frustratie en passie die erin zitten.

Eva: Wat een prachtig verhaal, Arjan. Tot slot: wat zou je willen meegeven aan onze luisteraars die misschien ook dromen van een carrièreswitch of een nieuwe opleiding, maar niet durven?

Arjan: Ik zou zeggen: laat je niet tegenhouden door je leeftijd. Het is nooit te laat om een nieuwe taal te leren, een instrument te spelen of een ambacht te leren. Het houdt je geest jong en het geeft zoveel voldoening als je merkt dat je nog steeds kunt groeien. Gewoon doen.

Eva: Heel erg bedankt voor dit inspirerende gesprek, Arjan. En heel veel succes in je nieuwe werkplaats!

Arjan: Dank je wel, Eva.

Eva: En voor de luisteraars: wil je alles nog eens rustig nalezen? Het transcript van deze aflevering staat gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!