Leren slapen zonder telefoon: het verhaal van Robert

Eva: Hoeveel uur heb jij vannacht geslapen? De meeste mensen willen graag acht uur slapen, maar voor Robert was dat jarenlang een droom. Hij sliep soms maar vier uur per nacht.

Eva: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Eva. Vandaag praat ik met Robert, vierenveertig jaar oud. Robert had jarenlang last van zware slapeloosheid. Hij was altijd moe, maar in bed bleef hij wakker. Robert, fijn dat je er bent. Neem ons eens mee naar die tijd. Hoe zag je leven ertoen uit?

Robert: Dank je wel, Eva. Ja, die tijd was echt verschrikkelijk. Het begon eigenlijk heel langzaam, door stress op mijn werk. Eerst lag ik een uurtje wakker, maar al snel werd dat de hele nacht. Ik keek elk uur op de klok. En het ergste was: overdag voelde ik me als een zombie. Ik kon me niet concentreren en was heel snel boos.

Eva: Jeetje... En wat deed je dan, als je zo wakker lag? Ging je eruit?

Robert: Nee, in het begin juist niet. Ik bleef liggen en dacht: je moet nu slapen, want morgen heb je een drukke dag. Maar ja, hoe meer ik moest slapen van mezelf, hoe minder het lukte. Je maakt jezelf helemaal gek. Ik probeerde van alles: warme melk, speciale thee, rustige muziek. Niets hielp.

Eva: Herkenbaar, dat dwingen om te slapen. Dat werkt meestal juist averechts, toch?

Robert: Precies. Je lichaam gaat het bed associëren met stress in plaats van met rust. Mijn bed voelde bijna als een boksring. Ik was aan het vechten tegen de tijd.

Eva: Wanneer kwam voor jou het moment dat je dacht: dit kan zo niet langer, ik moet het anders aanpakken?

Robert: Dat was na een heel belangrijk overleg op mijn werk. Ik viel bijna in slaap waar mijn baas bij zat. Mijn hoofd deed gewoon pijn van de vermoeidheid. Toen dacht ik: als ik nu niets verander, word ik echt ziek. Ik ben naar de huisarts gegaan. Ik dacht dat ik slaappillen zou krijgen, maar de arts zei iets heel anders.

Eva: Oh? Wat zei de arts dan?

Robert: Ze zei dat pillen het probleem alleen maar groter maken op de lange termijn. Ze adviseerde me om mijn gedrag te veranderen. En vooral: om de angst voor het niet-slapen los te laten. Dat klonk toen echt onmogelijk voor mij. Hoe laat je dat los als je zo moe bent?

Eva: Ja, dat lijkt me heel moeilijk. Want je wilt gewoon slapen. Hoe ben je dat gaan doen?

Robert: De eerste stap was heel simpel, maar heel zwaar: de wekker omdraaien. Ik mocht niet meer zien hoe laat het was als ik wakker werd. En als ik na twintig minuten nog wakker lag, moest ik uit bed gaan.

Eva: Uit bed gaan? Ook al was het drie uur 's nachts?

Robert: [laughs] Ja, echt waar. Ik moest opstaan, naar de woonkamer gaan en iets saais gaan doen bij zacht licht. Een boek lezen bijvoorbeeld. Pas als ik weer echt slaperig werd, mocht ik terug naar bed. Zo leert je brein weer dat het bed alleen bedoeld is om te slapen. En ik ben mijn avond heel anders gaan inrichten.

Eva: Wat veranderde er in je avond?

Robert: Ik nam vroeger mijn telefoon mee naar bed. Soms lag ik nog tot laat te mailen of video's te kijken. Dat blauwe licht is natuurlijk heel slecht voor je slaaphormoon. Nu is mijn telefoon na acht uur 's avonds taboe. Ik leg hem in de gang en raak hem niet meer aan.

Eva: Dat vraagt wel wat discipline! Vond je dat niet heel saai in het begin?

Robert: Zeker, het was echt wennen. Je mist die prikkels. Maar ik kreeg er veel rust voor terug. Ik ben weer gaan lezen. En we hebben thuis de lampen in de woonkamer 's avonds zachter gezet. We dimmen het licht, zodat mijn lichaam alvast weet: de nacht begint.

Eva: En hielp dat meteen, of duurde dat even?

Robert: Nee, dat ging echt niet van de ene op de andere dag. De eerste weken waren zwaar. Ik was nog steeds vaak wakker. Maar ik had minder stress, omdat ik wist: oké, ik slaap nu niet, maar ik rust in elk geval uit op de bank met een boek. En langzaam, na een maand of twee, begon ik door te slapen. Eerst vijf uur, toen zes uur. En nu slaap ik bijna elke nacht zeven of acht uur.

Eva: Wat een verschil met hoe het was. Hoe voel je je nu overdag?

Robert: Ik voel me echt een ander mens. Ik heb weer energie om te sporten, ik lach meer, en ik kan me weer focussen op mijn werk. Slaap is echt de basis van je hele gezondheid. Dat besef ik nu pas.

Eva: Wat een mooi en belangrijk verhaal, Robert. We zijn bijna aan het einde van dit gesprek. Wat wil je onze luisteraars meegeven die vanavond misschien ook wakker liggen?

Robert: Word niet boos op jezelf als het niet lukt. Accepteer dat je een slechte nacht hebt. En leg die telefoon weg, echt waar. Geef je hoofd de tijd om rustig te worden voordat je gaat liggen.

Eva: Dank je wel voor je openheid, Robert. Heel inspirerend. En voor de luisteraars: alles rustig nalezen? Dat kan gratis op talkdutch punt nl.