Leven in een samengesteld gezin

Noor: Hoe is het om plotseling de zorg te hebben voor twee kinderen die niet van jou zijn, maar van je nieuwe partner? Vandaag praat ik met Linda over haar rol als bonusmoeder.

Noor: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Noor. Vandaag zit Linda bij mij aan de keukentafel. Ze is tweeënveertig jaar oud, woont in Utrecht en is sinds vier jaar de bonusmoeder van Tess van dertien en Mees van tien. Welkom, Linda.

Linda: Dank je wel, Noor. Ontzettend leuk om hier te zijn en hierover te praten.

Noor: Ja, want het is best een spannend onderwerp. Een relatie krijgen met iemand die al kinderen heeft... dat verandert je hele leven, toch? Hoe was dat voor jou in het begin?

Linda: Nou, dat kun je wel zeggen! [laughs] Vooral omdat ik zelf bewust geen kinderen had. Ik was echt gewend aan een heel rustig huis, mijn eigen ritme, spontaan uitgaan wanneer ik wilde. En opeens stap je in een heel ander leven. Dan loop je door een gang vol rondslingerende jassen, natte handdoeken en sportschoenen. Maar ja, dat zijn de praktische dingen. Het grootste ding was natuurlijk de emotionele kant: wie ben ik eigenlijk voor deze kinderen? Ik ben niet hun moeder, want die hebben ze al en die houdt zielsveel van ze. Maar ik ben ook niet zomaar een vriendin van hun vader die toevallig langskomt.

Noor: Ja, precies. Die grens is heel dun en soms best ingewikkeld. Hoe vond je je eigen plek in dat bestaande gezin?

Linda: In het begin maakte ik echt de klassieke fout: ik wilde het veel te goed doen. Ik dacht echt: ik moet heel gezellig zijn, pannenkoeken bakken op woensdagmiddag, leuke uitstapjes plannen naar de dierentuin. Ik wilde dat ze me meteen aardig vonden. Maar kinderen voelen dat natuurlijk meteen. Die dachten waarschijnlijk: wat moet die vreemde mevrouw opeens van ons? [laughs] Ze hielden echt afstand. Mijn partner, Mark, merkte dat en gaf me toen een heel slim advies. Hij zei: 'Linda, geef het alsjeblieft de tijd. Je hoeft niet meteen een band met ze te hebben. Laat hen maar rustig naar jou toe komen.'

Noor: Wat een goed en rustig advies van hem. En, hielp dat? Kon je het loslaten?

Linda: Ja, gelukkig wel, al was het moeilijk. Ik ben echt een stapje terug gaan doen. Als zij op de bank zaten te gamen of te lezen, ging ik er niet meer geforceerd tussen zitten. Ik ging gewoon mijn eigen ding doen in de keuken, of ik las zelf een boek aan de andere kant van de tafel. Zonder verwachtingen. En langzaam veranderde er toen iets. Eerst stelde Mees een kleine vraag over zijn huiswerk, of hij vroeg of ik wilde helpen zoeken naar zijn fietssleutel. En een paar maanden later wilde Tess opeens dat ik haar hielp met het oefenen van haar woordjes voor Frans. Dat was zo'n fijn moment.

Noor: Oh, wat heerlijk. Dat zijn van die kleine overwinningen die heel groot voelen, denk ik?

Linda: Echt wel! Ik moest die avond op de badkamer stiekem een traantje wegpinken, zo blij was ik. Je voelt dan opeens: oké, ik mag er zijn van hen. Maar goed, het blijft natuurlijk een proces met ups en downs. Het is echt niet altijd een sprookje. Er is soms ook gewoon boosheid of frustratie. Een kind kan opeens heel hard roepen: 'Jij bent mijn moeder niet!' als iets niet mag.

Noor: Oef. Ja, dat lijkt me ontzettend pijnlijk om te horen. Hoe reageer je op zo'n moment? Want je wilt waarschijnlijk niet boos worden, maar het raakt je wel.

Linda: De eerste keer dat Tess dat tegen me riep, schrok ik me kapot. Het voelde als een enorme afwijzing en ik dacht meteen: zie je wel, ik doe het ook nooit goed. Maar later, toen de storm was gaan liggen, begreep ik dat het niet echt over mij ging. Het is gewoon een grens die ze opzoeken, vooral nu ze in de puberteit komt. Tegenwoordig reageer ik er een stuk rustiger op. Ik zeg dan heel kalm: 'Dat klopt, ik ben je moeder niet en ik zal haar nooit vervangen. Maar in dit huis hebben we wel deze afspraak gemaakt met je vader, en daar houd je je nu aan.' Dat geeft haar duidelijkheid. En daarna praten Mark en ik er 's avonds nog even over.

Noor: Wat ontzettend knap dat je zo rustig kunt blijven op zo'n moment. Want je eigen emoties zitten natuurlijk ook weleens in de weg.

Linda: Nou, absoluut! Ik moet soms echt even heel diep ademhalen op de gang hoor, voor ik reageer. [sighs] Maar wat echt ons grote geheim is, is dat Mark en ik echt één team zijn. Wij bespreken alles met z'n tweeën als de kinderen op bed liggen of bij hun moeder zijn. We moeten echt op één lijn zitten over de regels en de opvoeding. Als de kinderen merken dat ze ons tegen elkaar kunnen uitspelen, of dat er twijfel is, dan wordt het heel onrustig in huis.

Noor: Ja, dat is natuurlijk in elk gezin zo, maar bij een samengesteld gezin ligt dat nog veel gevoeliger. En hoe is het contact met de biologische moeder van Tess and Mees? Want dat kan ook heel ingewikkeld zijn.

Linda: Dat vond ik vooraf misschien wel het allerengst. Je wilt absoluut niet de indruk wekken dat je haar rol wilt overnemen. Gelukkig is zij heel relaxed en gunt ze ons dit geluk. We lopen de deur niet plat bij elkaar, we hebben geen wekelijks contact, maar bij verjaardagen, sportwedstrijden of ouderavonden op school staan we er gewoon met z'n drieën. Dat is voor de kinderen zo'n enorme opluchting. Die voelen daardoor geen enkele loyaliteitsstrijd. Ze mogen van hun moeder ook gewoon van mij houden, en dat is echt het mooiste cadeau dat ze ons kon geven.

Noor: Ja, dat geloof ik meteen. Wat een rust en ruimte geeft dat voor die kinderen om gewoon kind te zijn.

Linda: Absoluut. Maar het blijft natuurlijk wel hard werken en flexibel zijn. Soms plannen we een leuk weekend met z'n vieren, en dan wil Tess opeens liever met haar vriendinnen afspreken. Vroeger was ik dan echt teleurgesteld en dacht ik: we doen zo ons best voor een gezellig weekend. Nu denk ik: ze is dertien, dit hoort gewoon bij haar leeftijd. Het ligt niet aan mij of aan ons gezin.

Noor: Je groeit er zelf dus ook enorm in, als mens.

Linda: Ja, echt waar. Ik ben zoveel geduldiger geworden dan vier jaar geleden. En ik geniet nu veel meer van de kleine, dagelijkse dingen. Samen op de bank een film kijken met een bak popcorn, of de flauwe grappen die we maken aan de eettafel. Het zijn niet mijn eigen biologische kinderen, maar ze zitten inmiddels wel heel erg diep in mijn hart. Ik zou dit leven voor geen goud meer willen missen.

Noor: Dat is echt prachtig om te horen, Linda. Wat zou je tot slot aan onze luisteraars willen meegeven die misschien net in een samengesteld gezin zijn gestapt?

Linda: Forceer alsjeblieft niets. Een band met een bonuskind groeit niet in een week, en vaak ook niet in een paar maanden. Heb heel veel geduld, wees gewoon jezelf en praat heel veel met je partner. Als de basis tussen jullie goed is, komt de rest uiteindelijk ook op zijn pootjes terecht. Het is soms zwaar, maar het is het absoluut waard.

Noor: Wat een mooie, warme woorden om mee af te sluiten. Ontzettend bedankt voor je openheid en je inspirerende verhaal, Linda.

Linda: Heel graag gedaan, Noor. Dank je wel voor de uitnodiging.

Noor: En voor de luisteraars thuis: bedankt voor het luisteren naar deze aflevering van TalkDutch. Wil je alles nog eens rustig nalezen? Het transcript van dit gesprek staat gratis op talkdutch punt nl.