Het laatste afscheid: Mark over leven en dood

Sanne: Hoe is het om elke dag met de dood te werken? Maakt dat je juist verdrietig, of ga je daardoor juist meer van het leven genieten?

Sanne: Welkom bij weer een nieuwe aflevering van TalkDutch. Mijn naam is Sanne. Vandaag zit ik aan tafel met Mark. Mark is 48 jaar en hij werkt als uitvaartverzorger. Dat betekent dat hij mensen helpt bij het regelen van een begrafenis of crematie als er iemand is overleden. Een zwaar beroep, zou je denken. Maar Mark kijkt daar heel anders naar. Welkom, Mark.

Mark: Dankjewel, Sanne. Leuk om hier te zijn en erover te praten.

Sanne: Mark, om meteen met de deur in huis te vallen... Waarom kies je dit werk? De meeste mensen praten liever helemaal niet over de dood.

Mark: [laughs] Ja, dat klopt. De dood is voor veel mensen een eng onderwerp. Maar voor mij voelt het heel natuurlijk. Ik ben hiermee begonnen na een moeilijke periode in mijn eigen leven. Mijn vader overleed tien jaar geleden. De man die zijn begrafenis regelde, was zo rustig en zo lief. Hij gaf ons echt steun. Toen dacht ik: dat wil ik ook voor anderen betekenen. Dat is mijn motivatie.

Sanne: Wat mooi. Dus het was eigenlijk een persoonlijke ervaring die je op dit pad bracht. Maar hoe ziet jouw dag eruit? Want je weet nooit wanneer de telefoon gaat, toch?

Mark: Nee, dat klopt. Mijn telefoon staat eigenlijk altijd aan. Als iemand overlijdt, bellen de familieleden mij. Soms is dat midden in de nacht. Dan ga ik er meteen naartoe. Mijn eerste taak is om rust te brengen. Mensen zijn vaak in paniek, of heel erg verdrietig. Ik ga dan rustig aan de keukentafel zitten en we drinken eerst een kop koffie of thee.

Sanne: Echt? Dus je begint niet meteen met het invullen van formulieren of het kiezen van een kist?

Mark: Nee, absoluut niet. Dat komt later wel. Eerst wil ik luisteren. Ik vraag: "Wie was deze persoon?" Want elke uitvaart — dat is het hele proces rondom het afscheid — moet passen bij de persoon die gestorven is.

Sanne: Hm, ja. Dat begrijp ik. Want vroeger was een begrafenis in Nederland vaak heel formeel, toch? Iedereen in het zwart, een stijve kerkdienst... Is dat veranderd?

Mark: Gelukkig wel. Tegenwoordig mag er heel veel. Het is veel persoonlijker geworden. Pasgeleden hielp ik een familie van een man die gek was op rockmuziek en motorrijden. We hebben zijn motor in de aula gezet. En in plaats van koffie met cake, dronken de mensen een biertje. Er werd gelachen, gehuild, verhalen verteld... Het was echt een viering van zijn leven.

Sanne: Wat bijzonder. Een motor in de aula, dat klinkt fantastisch. Maar toch... het lijkt me ook heel zwaar. Je komt binnen in gezinnen die net het ergste hebben meegemaakt. Hoe zorg je ervoor dat je dat verdriet niet mee naar huis neemt?

Mark: [sighs] Dat is soms best lastig, hoor. Vooral als het gaat om jonge mensen of kinderen. Dat raakt me diep. Ik heb geleerd om mijn grenzen te bewaken. Als ik naar huis rijd na een intensief gesprek, zet ik de radio heel hard aan en zing ik mee. Of ik ga thuis een uur wandelen in het bos met mijn hond. Dan laat ik het verdriet daar achter. Het is belangrijk om te beseffen: het is hun verdriet, niet het mijne. Ik ben er om hen te helpen.

Sanne: Ja, dat is een belangrijk verschil. Je moet professioneel blijven, maar ook menselijk. Een dunne lijn, denk ik.

Mark: Zeker. Maar het werk geeft me ook heel veel energie. Je bent heel dicht bij de essentie van het leven. Alle oppervlakkige dingen vallen weg. Niemand maakt ruzie over de afwas als er net iemand is overleden. Het gaat alleen nog maar over liefde en verbinding. Dat vind ik heel mooi.

Sanne: Dat geloof ik meteen. Eigenlijk leer je dus heel veel over het leven door met de dood te werken?

Mark: Absoluut. Het klinkt misschien cliché, maar ik geniet echt veel meer van de kleine dingen. Een zonnige middag, een goed gesprek met mijn vrouw, of gewoon een rustige zondag. Ik weet hoe snel het voorbij kan zijn.

Sanne: Wauw... Dat zet me wel aan het denken. We zijn vaak zo druk met van alles en nog wat. Mark, we naderen alweer het einde van ons gesprek. Wat is nu echt de belangrijkste boodschap die je onze luisteraars vandaag wil meegeven?

Mark: Nou... hoe zeg ik dat simpel... Wacht niet met mooie dingen zeggen tot het te laat is. Zeg vandaag nog tegen je partner, je kinderen of je vrienden hoeveel je van ze houdt. En praat ook eens over wat je zou willen als je er niet meer bent. Dat geeft je familie later zoveel rust.

Sanne: Een prachtige en heel waardevolle boodschap, Mark. Dank je wel voor je openheid en voor dit mooie gesprek.

Mark: Heel graag gedaan, Sanne.

Sanne: En voor de luisteraars thuis: hopelijk heeft dit gesprek jullie ook geïnspireerd om wat vaker stil te staan bij wat echt belangrijk is. Wil je meelezen? Het transcript staat gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!