De wind achterna: Maarten over het leven als molenaar

Ruben: Is het waar dat je aan de geur van de wind kunt ruiken of het een goede dag wordt om te malen?

Maarten: [laughs] Nou, niet direct aan de geur, maar wel aan de vochtigheid van de lucht. Als de wind vanaf zee komt, voelt dat heel anders dan droge landwind. En dat heeft veel invloed op het graan.

Ruben: Ongelooflijk. Welkom bij TalkDutch. Vandaag praat ik met de 48-jarige Maarten. Hij werkt als professioneel molenaar op een historische korenmolen in Gelderland. Maarten, de meeste mensen kennen molens vooral van foto's of als een museum. Maar voor jou is het je dagelijkse werkplek. Hoe ben je hier zo terechtgekomen?

Maarten: Ja, dat vragen mensen me vaak. Vroeger zat ik de hele dag achter een computer. Ik werkte in de marketing op een kantoor. Maar ik voelde me leeg aan het einde van de dag. Ik wilde iets doen wat echt is. Iets wat je kunt aanraken. Toen ik een keer een oude molen bezocht, was ik meteen verkocht. Het geluid van dat krakende hout, de geur van het vers gemalen meel... Ik dacht: dit is het. Ik heb de opleiding gedaan en nu ben ik al acht jaar molenaar.

Ruben: Je gaf dus een veilige kantoorbaan op voor een heel oud ambacht. Vonden de mensen in je omgeving dat niet een beetje vreemd?

Maarten: Zeker. Mijn familie dacht in het begin echt dat het een grap was. "Molenaar? Bestaat dat nog wel als echt werk?" vroegen ze. Maar toen ze zagen hoe gelukkig ik ervan werd, begrepen ze het wel. Het is fysiek hard werken, maar mentaal geeft het me enorm veel rust.

Ruben: Wat maakt het fysiek zo zwaar dan? Want de wind doet toch eigenlijk al het werk?

Maarten: [laughs] Dat denken heel veel mensen! Maar de wind is soms ook je grootste vijand als je niet goed oplet. Een molen weegt duizenden kilo's. Als het hard waait, moet ik die enorme kap met de wieken op de wind zetten. Dat is zwaar handwerk met kettingen en balken. En ik sjouw de hele dag met zware zakken graan van vijfentwintig kilo. Trap op, trap af. Ik heb echt geen sportschool meer nodig, kan ik je vertellen.

Ruben: Dat geloof ik meteen. En je bent ook heel erg afhankelijk van het weer. Wat doe je nou als er helemaal geen wind is?

Maarten: Dan kunnen we inderdaad niet malen, maar er is altijd genoeg te doen op een molen. Onderhoud is heel belangrijk. Hout moet geschilderd worden, de grote tandwielen moeten worden gesmeerd met reuzel... Ja, we gebruiken nog steeds dierlijk vet, want dat werkt het beste op oud hout. En we verkopen ons meel natuurlijk in de molenwinkel aan bakkers en buurtbewoners. Dus als het stil is, maak ik de winkel in orde of doe de administratie.

Ruben: Je gebruikt dus echt de elementen van de natuur om een product te maken. Geeft dat een bepaalde verbinding met de wereld om je heen?

Maarten: Absoluut. Als molenaar leef je met de natuur. Ik kijk bijna niet meer op mijn telefoon voor het weerbericht, ik kijk gewoon naar de wolken. Ik voel de wind op mijn gezicht en ik weet precies wat de molen kan hebben. Je leert heel snel respect te hebben voor de kracht van de natuur. Als het echt stormt, voel je de hele molen trillen. Dat is prachtig, maar je moet ook alert blijven. Eén fout en de boel kan warm lopen en in brand vliegen door de wrijving van de stenen.

Ruben: Jeetje, dat klinkt best spannend. Is het weleens echt misgegaan?

Maarten: Gelukkig is het nooit echt misgegaan, maar ik heb wel een paar keer heel snel moeten handelen toen de wind plotseling draaide en veel sterker werd. Dan giert de adrenaline door je lijf. Je moet dan de zeilen van de wieken halen terwijl de molen hard draait. Op zo'n moment voel je je heel klein.

Ruben: Maar juist die spanning en die connectie met het verleden, dat is wat je zocht?

Maarten: Ja, precies. Als ik daar boven op de stelling sta, dat is de omloop rond de molen, en ik kijk uit over het landschap... Dan voel ik me verbonden met al die molenaars die honderden jaren geleden precies hetzelfde deden op deze plek. We gebruiken nog exact dezelfde techniek. Dat vind ik heel mooi.

Ruben: Prachtig omschreven, Maarten. We moeten bijna afronden. Wat zou jij onze luisteraars, die misschien ook dromen van een heel andere stap in hun leven, willen meegeven?

Maarten: Durf te kiezen voor wat je echt raakt. We denken vaak dat we vastzitten aan ons comfortabele leven, aan onze kantoorbaan of onze status. Maar als je hart sneller gaat kloppen van iets heel simpels of van een oud ambacht, ga er dan gewoon voor. Het leven is te kort om alleen maar achter een scherm te zitten.

Ruben: Dank je wel voor dit inspirerende gesprek, Maarten. En veel succes op de molen.

Maarten: Graag gedaan, Ruben. Dank je wel.

Ruben: Wat een mooi verhaal van Maarten. Soms ligt geluk niet in de toekomst, maar in het bewaren van het verleden. Het hele transcript van deze aflevering vind je gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!