Haring happen: Traditie aan de viskraam

Femke: Waarom eten Nederlanders vis die nog rauw is, houden ze die vis bij de staart omhoog, en doen ze hun hoofd helemaal naar achteren om te eten?

Femke: Welkom bij TalkDutch! Vandaag praat ik met Dirk. Dirk is 58 jaar en hij verkoopt al dertig jaar haring op de markt in Utrecht. Dirk, welkom in de studio!

Dirk: Dank je wel, Femke. Leuk om hier te zijn.

Femke: Ja, ik wilde meteen beginnen met die gekke gewoonte. Een vis bij de staart pakken en... hap! Waar komt dat vandaan?

Dirk: [laughs] Ja, dat ziet er heel grappig uit, hè? Mensen uit andere landen vinden het vaak een beetje gek of zelfs vies. Maar het is echt een oude traditie. We noemen het 'haring happen'.

Femke: Haring happen. Ja, een mooi woord. Maar is de vis echt helemaal rauw?

Dirk: Nou... niet helemaal. De vis wordt op de boot direct schoongemaakt en gaat daarna in het zout. Dat zout bewaart de vis en geeft smaak. En we moeten de haring in Nederland ook verplicht bevriezen. Dus hij is heel schoon en veilig om te eten. Maar we koken of bakken hem inderdaad niet.

Femke: Oké, dus het zout doet het werk. En hoe smaakt dat dan? Want voor veel mensen is het heel spannend om de eerste keer te proberen.

Dirk: De smaak is... tja, hoe zeg ik dat simpel? De vis is heel zacht, een beetje vet en natuurlijk zout. Hij smelt bijna op je tong. Als de haring heel vers is, is hij echt romig. We noemen de eerste haring van het jaar de 'Hollandse Nieuwe'. Dat is elk jaar in juni een groot feest.

Femke: Een feest voor vis? Wat grappig. En waarom eten we er eigenlijk altijd rauwe ui bij? En soms ook zuur?

Dirk: Ah, de uitjes! Die zijn lekker scherp en fris. Dat gaat heel goed samen met de vette smaak van de vis. En dat zuur, dat is een zure augurk in stukjes. Vroeger was de vis soms minder vers, en dan hielp het zuur en de ui om de smaak te maskeren. Nu is de vis altijd supervers, maar we houden gewoon van die traditie.

Femke: Hm, ja, ik snap het. Ik neem zelf ook altijd uitjes en zuur. Heerlijk! Maar jij staat dus al dertig jaar op de markt. Wat vind je het allerleukst aan jouw werk?

Dirk: De mensen, Femke. Absoluut de mensen. Aan mijn viskraam praat iedereen met elkaar. Een rijke advocaat, een bouwvakker, een student... ze wachten allemaal samen op hun visje. En ze maken ondertussen een praatje over het weer of het leven. Het brengt mensen echt samen.

Femke: Wat mooi. Dus de haringkraam is eigenlijk een soort sociaal centrum op de markt?

Dirk: [laughs] Ja, precies! Een buurthuis op wielen. Ik zie gezinnen groeien. Soms geef ik een klein kind een stukje gratis kibbeling — dat is warme, gebakken vis. En vijftien jaar later staan ze daar als volwassene weer voor mijn neus. Dat is prachtig.

Femke: Wat een mooi beroep heb je toch. Dirk, we moeten alweer afronden. Wat wil je onze luisteraars nog meegeven?

Dirk: Wees niet bang! Probeer het gewoon één keer. En als je het te spannend vindt om de haring bij de staart te pakken... vraag dan om 'haring in stukjes'. Dan krijg je er een Nederlands vlaggetje bij en kun je het met een prikker eten. Dat is net zo lekker!

Femke: Wat een goede tip voor de beginners. Heel erg bedankt voor je komst en je mooie verhalen, Dirk.

Dirk: Graag gedaan, Femke!

Femke: Wil je meelezen met dit gesprek? Het transcript staat gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!