Wiegende muren: Mirjam over het leven op een woonboot

Ruben: Stel je voor: je ligt in bed, en je voelt de kamer heel zachtjes heen en weer bewegen. Niet omdat er een storm is, maar gewoon omdat er een eend langs zwemt. Dat is de dagelijkse realiteit van mijn gast van vandaag.

Ruben: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Ruben. Vandaag praat ik met Mirjam. Zij woont al vijftien jaar op een historische woonboot in Utrecht. Mirjam, superleuk dat je er bent. Is het echt zo romantisch als het klinkt, wonen op het water?

Mirjam: [laughs] Dank je wel, Ruben. Nou... ja en nee. Het heeft zeker iets magisch, maar het is ook gewoon hard werken. Mensen zien vaak alleen de mooie plaatjes op Instagram. Een glaasje wijn in de zon op het dek, de zwanen die langskomen... Maar ze vergeten dat we ook een rioolpomp hebben die soms kapotgaat. En geloof me, dat is minder romantisch.

Ruben: Ja, dat kan ik me voorstellen! Een rioolpomp, dat klinkt meteen heel technisch. Hoe ben je eigenlijk op een boot terechtgekomen? Was dat altijd al een droom?

Mirjam: Eigenlijk wel. Ik ben opgegroeid in een gewoon rijtjeshuis, heel saai. Maar mijn opa had een klein zeilbootje. Als we daar in de zomer op sliepen, vond ik dat geweldig. Die sfeer, de geur van het water... Het liet me niet los. Toen ik vijftien jaar geleden de kans kreeg om deze oude ark te kopen, dacht ik: ik doe het gewoon. Iedereen verklaarde me voor gek. Het schip was oud en er moest ontzettend veel aan gebeuren.

Ruben: Je moest echt gaan verbouwen. Wat was het grootste probleem?

Mirjam: Oef, de isolatie. Dat was echt een dingetje. Oude boten zijn vaak heel koud in de winter en superheet in de zomer. De eerste winter was verschrikkelijk. Ik sliep onder drie dekens en kon mijn eigen adem zien in de slaapkamer. [laughs] Ik dacht echt: waar ben ik aan begonnen? Maar ja, je leert snel. We hebben de boot daarna helemaal gestript en opnieuw geïsoleerd met moderne materialen. Nu is het heerlijk warm, gelukkig.

Ruben: Hm, gelukkig maar. En hoe zit het met het onderhoud van de buitenkant? Want water doet natuurlijk iets met metaal en hout.

Mirjam: Ja, klopt. Roest is onze grootste vijand. Elke vijf tot zeven jaar moet de boot naar de werf. Dat is een soort garage, maar dan voor schepen. Dan wordt de boot uit het water getild en wordt de onderkant helemaal schoongemaakt en gecontroleerd. Dat is altijd een heel spannend moment.

Ruben: Waarom is dat zo spannend?

Mirjam: Nou, als de bodem te dun is geworden door roest, mag de boot het water niet meer in. Dan moet er nieuw staal op gelast worden. Dat kost duizenden euro's. Je houdt echt je adem in als de inspecteur met zijn hamertje tegen de onderkant slaat. Als het metaal goed klinkt, kun je weer opgelucht ademhalen. Gelukkig was het de laatste keer helemaal in orde.

Ruben: Wat een stress... Maar aan de andere kant heb je wel een heel unieke plek in de stad. Utrecht is druk, maar op het water is het vast anders. Ervaar je daar meer rust?

Mirjam: Absoluut. Het water geeft een soort natuurlijke grens. Aan de ene kant lig je midden in de stad, op tien minuten fietsen van de Domtoren. Maar aan de andere kant... als ik uit mijn raam kijk, zie ik alleen maar water, bomen en vogels. Het geluid van de stad valt ook weg. Water dempt het geluid van auto's en pratende mensen. Je leeft echt in je eigen kleine bubbel. Dat is voor mij de ultieme vrijheid.

Ruben: Ja, dat klinkt inderdaad heel bijzonder. En hoe is het contact met de buren? Is er een speciale gemeenschap van woonbootbewoners?

Mirjam: Ja, zeker. We noemen dat hier de 'steiger-cultuur'. Iedereen kent elkaar en we helpen elkaar altijd. Als er storm wordt voorspeld, loopt iedereen over de steiger om te kijken of de boten van de buren wel goed vastliggen. We hebben ook een gezamenlijke app-groep. Als iemand gereedschap nodig heeft of hulp bij een klus, is dat binnen vijf minuten geregeld. Je bent wel op jezelf, maar je bent nooit alleen.

Ruben: Dat klinkt heel warm en sociaal. Zijn er ook nadelen aan die gemeenschap? Is er bijvoorbeeld weleens ruzie over ligplaatsen of overlast?

Mirjam: Nou, ja... Soms wel natuurlijk. We liggen dicht op elkaar. Als de buurman tot diep in de nacht harde muziek draait, hoor je dat extra goed, want geluid draagt heel ver over het water. Maar over het algemeen lossen we dat pratend op. We weten dat we elkaar nodig hebben.

Ruben: Begrijpelijk. Als je nu terugkijkt op die vijftien jaar... Zou je ooit nog terug willen naar een 'normaal' huis op het land?

Mirjam: [sighs] Nou, soms denk ik er wel eens aan. Als ik weer eens met zware boodschappentassen over een gladde steiger moet lopen in de ijzel... Dan denk ik: een huis met een voordeur aan de straat is toch wel heel makkelijk. Maar als ik dan 's avonds de zon in het water zie zakken, en de boot zachtjes voel wiegen... Nee, ik denk dat ik hier nooit meer wegga. Het water zit in mijn bloed.

Ruben: Prachtig gezegd, Mirjam. We naderen het einde van ons gesprek. Wat zou je onze luisteraars, die Nederlands leren en misschien ook dromen van een bijzonder leven, willen meegeven?

Mirjam: Durf te kiezen voor wat je echt gelukkig maakt, ook al vindt de rest van de wereld het vreemd of spannend. Het leven is te kort om in een saai rijtjeshuis te blijven wonen als je hart eigenlijk op het water ligt. En... wees niet bang om fouten te maken. Van een koude winter leer je alleen maar hoe je een goede kachel moet bouwen.

Ruben: Een heel mooi advies. Mirjam, ontzettend bedankt voor je openheid en dit inspirerende gesprek.

Mirjam: Graag gedaan, Ruben. Het was me een genoegen.

Ruben: En voor de luisteraars thuis: bedankt voor het luisteren naar TalkDutch. Alles rustig nalezen? Dat kan gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!