Leren leven met een piep in je oren

Eva: Stel je voor: het is midden in de nacht. Het is helemaal stil in je slaapkamer, maar in je hoofd hoor je een harde, scherpe piep. En die piep gaat nooit meer weg. Wat doet dat met je mentale gezondheid?

Eva: Welkom bij TalkDutch. Vandaag praat ik met Bart. Bart is achtendertig en heeft sinds vier jaar tinnitus: een constante toon in zijn oren. We praten over hoe hij hiermee leerde leven en hoe hij weer rust vond. Fijn dat je er bent, Bart.

Bart: Dank je wel, Eva. Goed om hier te zijn.

Eva: Bart, neem ons eens mee naar dat moment, vier jaar geleden. Hoe begon het?

Bart: Nou... [sighs] het begon na een concert. Ik stond te dicht bij de luidsprekers. Toen ik in bed lag, hoorde ik een fluittoon. Ik dacht: dat gaat morgen wel weg. Maar de volgende ochtend was de piep er nog steeds.

Eva: Jeetje. En op welk moment dacht je: dit is foute boel?

Bart: Na een week. Het geluid ging niet weg. Ik werd er ontzettend zenuwachtig van, kon niet meer slapen of me concentreren op mijn werk. Het voelde alsof mijn eigen lichaam een gevangenis was geworden.

Eva: Dat klinkt heel beangstigend. Wat doe je dan? Ga je meteen naar de huisarts?

Bart: Ja. Maar de huisarts was heel eerlijk: "Bart, er is geen medicijn voor tinnitus. We kunnen de schade aan je gehoor niet repareren. Je moet ermee leren leven."

Eva: "Je moet ermee leren leven." Dat is nogal een boodschap. Hoe reageerde je daarop?

Bart: Ik werd boos en verdrietig. Leren leven met een alarm in je hoofd, hoe doe je dat? De eerste maanden waren heel zwaar. Ik gaf veel geld uit aan therapieën, maar niets hielp. Mijn wereld werd klein; ik durfde nergens meer heen uit angst voor harde geluiden.

Eva: Dus de angst voor meer schade maakte je wereld kleiner.

Bart: Precies. Door die stress werd de piep in mijn ervaring alleen maar luider. Dat is het moeilijke met tinnitus: stress maakt het geluid erger. Je komt in een negatieve spiraal terecht.

Eva: Ja, dat begrijp ik. Want je focus ligt de hele dag op dat ene geluid. Hoe ben je daar uiteindelijk uitgebroken?

Bart: De ommekeer kwam door een psycholoog. Zij legde uit dat mijn hersenen de piep zagen als gevaar, net als een brandalarm. En je hersenen sturen automatisch al je aandacht naar dat gevaar.

Eva: Oké, dus je hersenen dachten eigenlijk dat ze je hielpen?

Bart: [laughs] Ja, bizar hè? Ze zei: we moeten je hersenen leren dat deze piep niet gevaarlijk is. Net als het geluid van de koelkast in de keuken. Dat hoor je na een tijdje ook niet meer.

Eva: En hoe leer je dat aan je hersenen? Want dat klinkt makkelijker gezegd dan gedaan.

Bart: Dat kostte me maanden. Ik begon met acceptatie. Elke ochtend zei ik tegen mezelf: "Oké, je bent er weer. Dat is prima, je bent niet gevaarlijk." Ik stopte met vechten en zocht afleiding door leuke dingen te doen, zoals wandelen en koken met vrienden.

Eva: Dus je ging het leven weer in, ondanks de piep.

Bart: Ja, en langzaam gebeurde er iets bijzonders. Soms was ik aan het wandelen en dacht ik achteraf: ik heb de piep een uur lang niet gehoord. Mijn hersenen hadden hem naar de achtergrond gestuurd.

Eva: Wat mooi. Dus de piep is er nog steeds, maar hij beheerst je leven niet meer?

Bart: Klopt. Hij is er nu ook, maar ik reageer er niet meer emotioneel op. Ik slaap weer goed en ik werk weer. Wel draag ik nu altijd gehoorbescherming bij hard geluid, want ik ben zuinig op mijn oren.

Eva: Dat is een heel belangrijk advies. Als je nu terugkijkt op dit hele proces, wat heeft het je gebracht, behalve de rust?

Bart: Het klinkt gek, maar ik leef nu bewuster. Vroeger rende ik maar door. Nu luister ik beter naar mijn lichaam. Als ik te veel stress heb, wordt de piep luider. Dan weet ik: ho, Bart, rustig aan.

Eva: Een kompas voor je eigen grenzen.

Bart: Ja, zo kun je het echt zien.

Eva: Bart, tot slot. Wat wilt je onze luisteraars die misschien ook worstelen met tinnitus of andere klachten meegeven?

Bart: Geef niet op. De paniek die je in het begin voelt is heel normaal, maar je hersenen zijn ongelooflijk flexibel. Je kunt echt wennen aan dingen waarvan je nu denkt dat het onmogelijk is. En zoek hulp, praat erover. Je hoeft het niet alleen te doen.

Eva: Dank je wel voor je openheid, Bart. Heel inspirerend.

Bart: Graag gedaan, Eva.

Eva: Wat een bijzonder verhaal van Bart. Het laat zien hoe sterk onze geest is en hoe we kunnen omgaan met grote veranderingen in ons lichaam. Alles rustig nalezen? Het transcript van dit gesprek staat gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!