Met je handen in de klei: de rust van pottenbakken

Tom: Kun je echt gelukkig worden van een homp natte klei die door je handen glijdt? Vandaag praat ik over een hobby die helemaal terug is van weggeweest: pottenbakken.
Tom: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Tom, en vandaag zit ik aan tafel met Annet. Zij is projectmanager in de IT, maar in haar vrije tijd zit ze achter de draaischijf om prachtige vazen en schalen te maken. Annet, welkom.
Annet: Dank je wel, Tom. Leuk om hier te zijn.
Tom: Ja, fijn dat je er bent. Want zeg nou zelf... Pottenbakken, dat klinkt een beetje stoffig, toch? Een hobby voor mensen die geitenwollen sokken dragen?
Annet: [laughs] Ja, dat dacht ik vroeger ook! Maar het is echt heel hip nu. En voor mij is het vooral een manier om mijn hoofd helemaal leeg te maken. Mijn werk is heel druk, ik zit de hele dag achter een computer te vergaderen. Maar als ik met mijn handen in de klei zit, bestaat de rest van de wereld even niet meer.
Tom: Hoe ben je er eigenlijk mee begonnen? Was er een moment dat je dacht: ik moet nu iets met klei gaan doen?
Annet: Nou... ik zat een paar jaar geleden echt tegen een burn-out aan. Altijd maar stress, altijd die telefoon die ging. Mijn therapeut zei toen: "Annet, je moet iets gaan doen waarbij je je handen gebruikt, maar niet je hersens." Toen zag ik toevallig een advertentie voor een proefles pottenbakken in de buurt. Ik dacht: waarom ook niet?
Tom: En die eerste les... was dat meteen een succes?
Annet: Absoluut niet! [laughs] Het ziet er op YouTube altijd zo makkelijk uit. Een pottenbakker die heel rustig een perfecte vaas omhoog trekt uit een bolletje klei. Maar de realiteit is... nou ja, die klei vliegt alle kanten op als je de schijf aanzet. Mijn eerste potje stortte na twee minuten helemaal in elkaar. Het werd een soort platte pannenkoek.
Tom: Echt waar? En raakte je toen niet juist gefrustreerd? Want je wilde juist ontspannen.
Annet: Ja, in het begin wel. Ik dacht: dit moet toch lukken? Ik ben normaal heel perfectionistisch. Maar de docent zei toen iets heel moois. Ze zei: "Laat de controle maar los. De klei laat je precies zien hoe het met je gaat." En dat klopte. Als ik gestrest ben en te hard duw, gaat het mis. Je moet heel zachtjes, maar heel beslist sturen.
Tom: Hm. Dus het is eigenlijk een soort spiegel?
Annet: Ja, precies. Het dwingt je om in het hier en nu te zijn. Je kunt niet nadenken over die moeilijke e-mail van je baas terwijl je centreert.
Tom: Centreert? Wat is dat precies?
Annet: O ja, dat is de eerste stap. Je legt de klei precies in het midden van de draaiende schijf. Als de klei niet goed in het midden ligt, wiebelt alles en kun je er niks van maken. Dus je moet met je hele lichaamsgewicht de klei naar het midden duwen. Dat kost best veel kracht, maar het geeft ook een heel stabiel gevoel. Pas als de klei rustig in het midden draait, kun je er een vorm in gaan maken.
Tom: Wat bijzonder. Het klinkt bijna als een vorm van meditatie.
Annet: Dat is het ook echt. Het geluid van de draaischijf, het natte gevoel van de klei tussen je vingers... Je bent alleen maar bezig met voelen. Is de wand niet te dun? Moet er meer water bij? Je kunt niet even op je telefoon kijken, want je handen zitten helemaal onder de modder. Heerlijk is dat.
Tom: [laughs] Dat geloof ik meteen. Geen schermen, geen notificaties. En wat maak je dan zoal? Gebruik je die spullen ook echt thuis?
Annet: Jazeker. In het begin gooi je natuurlijk veel weg, maar inmiddels drink ik mijn koffie elke ochtend uit een mok die ik zelf heb gemaakt. En we eten van mijn eigen borden. Ze zijn niet perfect rond, en soms is de kleur net iets anders dan ik had gepland. Maar dat maakt ze juist uniek. Mijn vrienden vragen nu soms al of ik ook een set mokken voor hen wil maken.
Tom: Wat ontzettend leuk. En geef je die dan ook cadeau?
Annet: Ja, dat vind ik het leukste wat er is. Een handgemaakt cadeau heeft zoveel meer waarde, vind ik. Er zitten uren werk in, en ook heel veel liefde en geduld.
Tom: Ja, dat geloof ik direct. Heb je nu ook een eigen draaischijf thuis staan, of ga je altijd naar een studio?
Annet: Nou, ik ben begonnen in een gezamenlijke studio in de stad. Dat was heel gezellig, een beetje samen rommelen en koffiedrinken. Maar sinds een paar maanden heb ik een kleine draaischijf op zolder staan. Het is mijn eigen kleine oase van rust geworden. Als ik een drukke dag heb gehad, ga ik na het avondeten un uurtje naar zolder. Dan zet ik een muziekje op en ga ik gewoon lekker draaien.
Tom: En de oven dan? Want die klei moet toch ook gebakken worden op heel hoge temperaturen?
Annet: Klopt, dat bakken gebeurt op wel duizend graden. Zo'n speciale oven is heel duur en gebruikt veel stroom. Dus die heb ik niet thuis. Ik breng mijn droge potten in een kratje naar de studio in de stad. Daar bakken ze mijn spullen voor een klein prijsje. Dat is een prima oplossing.
Tom: Wat een slimme manier om het zo te delen. Annet, we moeten langzaam gaan afronden. Maar ik heb nog één belangrijke vraag voor je. Wat zou jij onze luisteraars willen meegeven die misschien ook op zoek zijn naar meer rust in hun leven?
Annet: Ik zou zeggen: zoek iets waarbij je echt vies mag worden en waarbij je fouten móét maken om te leren. We moeten tegenwoordig in ons werk en op sociale media altijd maar perfect zijn. Bij pottenbakken mislukt er altijd wel iets, en dat is juist oké. Het leert je om milder te zijn voor jezelf.
Tom: Wat een prachtige boodschap. Dank je wel voor dit fijne gesprek, Annet.
Annet: Graag gedaan, Tom!
Tom: En voor de luisteraars thuis: alles rustig nalezen? Dat kan gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!