Weer in de schoolbanken: meester op je vierenveertigste

Eva: Waarom zou je in vredesnaam op je vierenveertigste je veilige, goedbetaalde kantoorbaan opgeven om weer met je neus in de studieboeken te duiken? En dat terwijl je ook nog een gezin hebt en les moet geven aan dertig stuiterende kinderen?

Eva: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Eva. Vandaag praat ik met Marc, die twee jaar geleden precies die sprong waagde. Hij stapte uit de marketingwereld en werd zij-instromer in het basisonderwijs. Marc, ontzettend fijn dat je er bent.

Marc: Dank je wel, Eva. Leuk om hier te zijn.

Eva: Neem ons eens mee naar dat moment. Je had een prima baan in de marketing, toch? Wat dacht je op een maandagochtend toen de wekker ging?

Marc: Nou... het was niet eens één specifiek moment, denk ik. Het was meer een gevoel dat langzaam binnensloop. Ik zat in vergaderingen te praten over de conversie van een website, of over hoe we nóg meer online advertenties konden verkopen. En op een dag dacht ik gewoon: wat draag ik nu eigenlijk bij? Als ik morgen stop, mist niemand mijn werk echt. [sighs] Dat klinkt misschien wat hard, maar zo voelde het wel. Ik wilde iets doen wat er echt toe doet. En het onderwijs trok me altijd al, maar ja... die stap hè?

Eva: Ja, want je geeft niet zomaar een zekere carrière op. Hoe reageerde je omgeving toen je zei: "Ik word meester"?

Marc: Mijn vrouw moest wel even slikken. We moesten financieel echt wel wat inleveren, want als zij-instromer begin je natuurlijk niet bovenaan de ladder. En praktisch gezien: ik moest weer gaan studeren. De pabo. Dus we moesten de agenda's echt naast elkaar leggen. Maar ze steunde me wel meteen. Mijn vrienden vonden het vooral dapper. Sommigen zeiden zelfs met een knipoog: "Sterkte met die dertig pubers in de dop."

Eva: [laughs] En hoe was die eerste dag op de pabo? Want je zit dan ineens weer in de collegebanken tussen studenten die soms de helft van jouw leeftijd zijn.

Marc: Dat was echt bizar. Ik weet nog dat ik de eerste les binnenkwam en dacht: help, ik ben hier de oudste, zelfs de docent was jonger dan ik! En dan moet je ineens weer verslagen schrijven volgens de APA-richtlijnen, referenties opzoeken, tentamens maken... Mijn hersenen moesten echt uit een soort winterslaap komen. In het begin las ik een tekst drie keer en dacht ik: wat staat hier nu eigenlijk? Je leervermogen is op je vierenveertigste echt anders dan op je twintigste. Het kost gewoon meer energie.

Eva: Hoe heb je dat aangepakt? Had je een bepaalde methode om die stof weer in je hoofd te krijgen?

Marc: Wat mij erg hielp, was het direct koppelen aan de praktijk. Omdat ik vanaf dag één ook voor de klas stond — dat is het mooie van het zij-instroomtraject — kon ik de theorie meteen toepassen. Als ik las over pedagogische strategieën of over hoe kinderen leren rekenen, dacht ik de volgende ochtend direct: oh ja, dat ga ik vandaag eens proberen bij Sophie of Daan in de klas. Daardoor ging het leven. Maar het plannen... poeh. Dat was een harde les.

Eva: Vertel. Waar liep je tegenaan?

Marc: Nou, ik dacht dat ik wel even in de avonduren kon studeren. Maar als je de hele dag voor een klas met dertig kinderen van acht jaar hebt gestaan, dan ben je om vijf uur echt mentaal leeg. De eerste maanden was ik zo ontzettend moe. Kinderen voelen alles aan, ze vragen constant je aandacht en je staat de hele tijd 'aan'. Als ik dan 's avonds nog een wetenschappelijk artikel over leesdidactiek moest lezen, viel ik na twee alinea's in slaap. Ik heb echt moeten leren om mijn tijd heel strak in te delen. Zaterdagochtend werd mijn vaste studiemoment. Dan ging ik naar de bibliotheek, telefoon uit, en gewoon meters maken.

Eva: En hoe reageerden de kinderen op school op 'meester Marc'? Vonden ze het raar dat je nieuw was?

Marc: Nee, kinderen zijn zo heerlijk direct en flexibel. Die boeit het echt niet wat je hiervoor hebt gedaan. Die willen gewoon dat je er voor hen bent, dat je grappig bent en dat je duidelijkheid biedt. Wel moest ik erg wennen aan hun tempo. In het bedrijfsleven ben je gewend dat processen snel gaan, of nou ja, dat je in elk geval volwassen gesprekken voert. In groep 5 gaat het soms over heel andere dingen. "Meester, mijn tand zit los!" of "Meester, hij keek raar naar mij!" [laughs] In het begin dacht ik: we moeten door met de rekenles! Maar inmiddels weet ik dat die kleine sociale dingetjes juist het allerbelangrijkste zijn. Als een kind zich niet fijn voelt, leert het ook niks.

Eva: Dat is een mooi inzicht. Heb je momenten gehad dat je dacht: waar ben ik aan begonnen? Ik wil mijn oude bureau terug?

Marc: Ja, absoluut. Vooral vorig jaar rond de winter. Het was koud, donker, ik had een zwaar tentamen voor de boeg en de griepgolf heerste op school. Ik stond er halfvermoeid voor en dacht echt: waarom doe ik mezelf dit aan? Op kantoor had ik tenminste fatsoenlijke koffie en kon ik rustig naar de wc wanneer ik wilde. Dat is in het onderwijs echt een luxe, hoor! Maar toen kwam er die middag een jongetje naar me toe die het hele jaar al worstelde met begrijpend lezen. Hij snapte een bepaalde tekst ineens en riep: "Meester, ik zie het nu!" Die blik in zijn ogen... Ja, dat klinkt misschien cliché, maar op dat moment wist ik weer precies waarom ik die overstap had gemaakt. Dat gevoel is met geen enkele marketingbonus te vergelijken.

Eva: Je hebt jezelf dus eigenlijk ook helemaal opnieuw moeten uitvinden. Wat heeft dit proces van opnieuw leren jou persoonlijk gebracht, los van je nieuwe baan?

Marc: Het heeft me een stuk bescheidener gemaakt, denk ik. Als je veertig bent, denk je vaak dat je het allemaal wel weet. Je hebt je routines, je bent goed in je werk, je zit in een comfortabele zone. Door weer te gaan studeren, stap je uit die bubbel. Je moet accepteren dat je dingen níét weet, dat je fouten maakt en dat je hulp moet vragen aan mensen die jonger zijn dan jij. Dat was goed voor mijn ego. Het heeft me ook flexibeler gemaakt. Ik ben minder snel gestrest als dingen anders lopen dan gepland. In een klaslokaal loopt namelijk nóóit iets zoals je het had voorbereid.

Eva: En hoe gaat het nu met de studie? Ben je al bijna klaar?

Marc: Ik zit nu in de afrondende fase. Mijn scriptie is bijna af en de praktijkbeoordelingen zijn gelukkig positief. Het einde is in zicht. En hoewel het pittig was, ben ik ontzettend blij dat ik het heb gedaan. Het voelt alsof ik mijn hersens een tweede leven heb gegeven.

Eva: Wat ontzettend inspirerend om te horen, Marc. We zijn alweer bijna aan het einde van ons gesprek. Wat zou jij onze luisteraars willen meegeven, misschien specifiek aan degenen die ook twijfelen om iets heel nieuws te gaan leren?

Marc: Ik zou willen zeggen: laat je niet tegenhouden door je leeftijd of door de angst om weer te moeten beginnen bij nul. Natuurlijk is het spannend, en ja, het is soms hard werken. Maar het gevoel dat je hersens weer geprikkeld worden en dat je jezelf ziet groeien, dat is onbetaalbaar. Je een nooit te oud om te leren.

Eva: Prachtige woorden om mee af te sluiten. Heel erg bedankt voor je openheid, Marc, en heel veel succes met de laatste loodjes van je studie.

Marc: Graag gedaan, Eva. En dank je wel.

Eva: En jij bedankt voor het luisteren naar TalkDutch. Wil je meelezen? Het transcript van deze aflevering staat gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!