Geluk op een klein stukje grond: de volkstuin

Daan: Waarom willen duizenden Nederlanders jarenlang op een wachtlijst staan voor een klein stukje grond buiten de stad, waar ze hard moeten werken in de modder?

Daan: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Daan. Vandaag praat ik met de drieënvijftigjarige Anja. Zij heeft al tien jaar een volkstuin net buiten Utrecht. Anja, welkom. Wat fijn dat je er bent.

Anja: Dank je wel, Daan. Leuk om hier te zijn.

Daan: Ja, want die wachtlijsten voor een volkstuin zijn echt enorm, toch? Sommige mensen wachten wel zeven of acht jaar. Waarom is dat lapje grond zo populair?

Anja: Nou... ik denk dat mensen in de stad echt behoefte hebben aan groen en rust. We zitten de hele dag achter een scherm, in een druk huis, tussen het beton. Op de volkstuin ben je meteen in een andere wereld. Zodra ik door het hek loop, voel ik de rust. De vogels zingen, je ruikt de aarde... Ja, het is heerlijk.

Daan: Kan ik me voorstellen. Maar het is ook hard werken, toch? Het is niet alleen maar in een stoel zitten en koffiedrinken.

Anja: [laughs] Nee, zeker niet! In het voorjaar en de zomer ben ik er bijna elke dag. Onkruid wieden, zaaien, water geven... Soms doet mijn rug na een middag flink pijn. Maar het is een gezonde moeheid. Je bent fysiek bezig in de buitenlucht. Dat is heel anders dan moe zijn van een drukke werkdag op kantoor.

Daan: En wat groeit er allemaal in jouw tuin? Ben je echt helemaal zelfvoorzienend, of is het meer voor de hobby?

Anja: Vooral voor de hobby, hoor, maar we eten er in de zomer wel echt van. Ik heb courgettes, tomaten, aardbeien en heel veel sperziebonen. En pompoenen! Die doen het altijd geweldig. Vorig jaar had ik een pompoen van wel tien kilo. Mijn buren en familie werden er gek van, want ik bleef maar soep brengen. [laughs]

Daan: Haha, herkenbaar. Mijn moeder had vroeger ook altijd te veel courgettes. Maar het geeft waarschijnlijk wel veel voldoening om je eigen eten te eten, of niet?

Anja: Ja, dat is echt het allerleukste. Als je een tomaat plukt die warm is van de zon, en je eet hem meteen op... die smaak is zo anders dan uit de supermarkt. Veel voller. En je weet precies hoeveel liefde en tijd erin zit. Je volgt het hele proces. Van een heel klein, zwart zaadje in de winter op de vensterbank, tot een grote plant vol rode vruchten in de zomer. Dat blijft voor mij een klein wonder van de natuur.

Daan: Mooi gezegd. En hoe zit het met de sfeer op zo'n volkstuincomplex? Want je bent daar natuurlijk niet alleen. Je hebt buren.

Anja: Klopt, we hebben bijna tweehonderd tuintjes op ons complex. Het is eigenlijk een soort klein dorp. Iedereen helpt elkaar. Als ik op vakantie ben, geeft mijn buurman mijn planten water. En als hij te veel sla heeft, krijg ik een krop. Natuurlijk heeft iedereen zijn eigen manier van tuinieren. Sommige tuinen zijn heel netjes, met strakke lijntjes en geen enkel sprietje onkruid. Mijn tuin is wat wilder. Ik laat bloemen groeien voor de bijen en de vlinders. Soms kijkt een buurman dan wel eens kritisch over het hek, zo van: moet je daar niet eens gaan maaien? Maar dat gaat altijd op een vriendelijke manier.

Daan: Ja, want er zijn ook strenge regels op een volkstuin, toch? Je mag er bijvoorbeeld niet zomaar alles bouwen.

Anja: O ja, zeker. De vereniging heeft duidelijke regels. Je tuinhuisje mag bijvoorbeeld niet te hoog zijn, en je mag er in de winter vaak niet slapen. Ook moet je je tuin goed onderhouden. Als je je tuin helemaal laat overwoekeren met onkruid, krijg je eerst een briefje en uiteindelijk kun je je tuin kwijtraken. Dat is logisch, want het onkruid waait anders zo naar de buren. Het vraagt dus wel echt om discipline. Het is een verantwoordelijkheid.

Daan: Heb je weleens een moment gehad dat je dacht: ik stop ermee? Bijvoorbeeld na een heel natte zomer waarin alles mislukte door de slakken?

Anja: [sighs] Nou, twee jaar geleden was het inderdaad vreselijk nat. De slakken hebben toen bijna al mijn jonge slaplantjes en courgettes opgegeten. Echt in één nacht was alles weg. Dan sta je daar wel even met tranen in je ogen. Je voelt je dan zo machteloos tegenover de natuur. Maar ja, dat hoort er ook bij. Het leert je ook om los te laten. Je kunt de natuur niet controleren. Het jaar daarna ging het gelukkig weer fantastisch.

Daan: Een mooie levensles eigenlijk. Anja, tot slot, wat zou je onze luisteraars willen meegeven? Mensen die misschien ook wel meer groen in hun leven willen?

Anja: Je hebt echt geen grote volkstuin nodig om dit gevoel te ervaren. Begin klein. Koop een paar potten voor op je balkon of zet wat kruiden in de vensterbank. Zaai wat basilicum of munt. Als je dat ziet groeien en je kunt het gebruiken in je eten, dan voel je al die verbinding met de natuur. Het brengt je meteen een beetje rust.

Daan: Wat een prachtig advies. Heel erg bedankt voor je komst en je mooie verhaal, Anja. En heel veel succes met de oogst dit jaar.

Anja: Dank je wel, Daan. Graag gedaan.

Daan: En voor de luisteraars: wil je deze aflevering rustig nalezen? Het transcript staat helemaal gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!