De magie van een minibieb in je voortuin

Noor: Wist je dat een klein houten kastje aan de muur van je huis het contact in de hele straat kan veranderen? Vandaag praat ik met iemand die een paar jaar geleden een minibieb in haar voortuin zette, en daardoor haar buren op een heel andere manier leerde kennen.

Noor: Welkom bij TalkDutch! Ik ben Noor. Vandaag zit Ellen bij mij aan tafel. Ellen is eenenvijftig en woont in een gewone woonwijk. Vijf jaar geleden zette ze een klein houten boeken kastje in haar voortuin, een minibieb. Ellen, ontzettend leuk dat je er bent.

Ellen: Dank je wel, Noor! Heel gezellig om hier te zijn.

Noor: Zeg, hoe kwam je vijf jaar geleden op het idee om zo'n boeken kastje neer te zetten?

Ellen: Nou... hoe zeg ik dat? Ik hou enorm van lezen. Mijn kasten thuis puilden echt uit. Ik had zóveel boeken die ik al gelezen had, en ik vond het gewoon zonde om ze op zolder te laten stoffen. En toen zag ik ergens in een ander dorp zo'n houten kastje aan een paal staan. Ik dacht meteen: wauw, dat wil ik ook!

Noor: En hoe reageerde je omgeving toen je het idee vertelde?

Ellen: Nou, mijn man keek me echt heel bedenkelijk aan. [laughs] Hij zei: "Ellen, meen je dat nou? Dat kastje staat straks vol met oude troep, of jongeren slopen het in het weekend." Eerlijk gezegd was ik zelf ook wel een beetje bang dat mensen alle boeken in één keer mee zouden nemen zonder iets terug te zetten.

Noor: En? Gebeurde dat ook?

Ellen: Nee, totaal niet! En dat vind ik het wonderlijke. We zijn nu vijf jaar verder en er is nog nooit iets vernield. Mensen zetten er juist heel nette, mooie boeken in terug. Soms vind ik 's ochtends ineens een stapeltje gloednieuwe romans. Dan denk ik: wauw, wat lief dat iemand dat zomaar deelt met de buurt.

Noor: Wat bijzonder. Want je woont niet in een klein dorpje, toch?

Ellen: Nee, gewoon in een normale stadswijk met vrij veel verkeer. Iedereen rent 's ochtends naar zijn werk en 's avonds weer snel naar binnen. Maar dat kastje verandert de dynamiek. Het dwingt mensen bijna om even te vertragen.

Noor: Ja, want hoe gaat dat dan precies? Mensen lopen voorbij en zien dat kastje...

Ellen: Precies. Eerst lopen ze er een paar keer twijfelend langs. Dan zien ze het bordje: "Neem een boek, geef een boek". En op een dag stoppen ze. Ze doen het deurtje open, bladeren door een boek. En als ik dan toevallig in de voortuin de planten water geef, ontstaat er vanzelf een praatje.

Noor: Hm, ja. Dus het gaat eigenlijk al snel over veel meer dan alleen boeken?

Ellen: Absoluut! Het boek is eigenlijk maar een excuus. Het is een aanleiding om even contact te maken. Neem nou meneer De Jong, een buurman van twee straten verderop. Hij is tweeëntachtig en woont alleen. In het begin kwam hij heel verlegen een speurroman ruilen. Nu komt hij elke dinsdagmiddag even langs. We praten vijf minuutjes over het boek, maar daarna praten we over de straat, de tuin of hoe het met zijn gezondheid gaat.

Noor: Wauw, wat waardevol.

Ellen: Ja, prachtig toch? Maar het mooiste is eigenlijk als er twee buren tegelijk bij het kastje staan. Laatst stonden twee vrouwen uit de straat bij de minibieb. Ze kenden elkaar alleen van gezicht. Ik hoorde ze praten over een kookboek dat in het kastje lag. "Oh, maak jij ook graag vegetarische lasagne?" zeiden ze. Nou, tien minuten later stonden ze recepten uit te wisselen. En laatst zag ik ze samen door de straat wandelen!

Noor: [laughs] Echt waar? Wat geweldig! En hoe zit het met de kinderen uit de buurt? Komen die ook langs?

Ellen: O, ja! Dat is echt mijn favoriete moment van de dag. Rond drie uur, als de scholen uitgaan. Dan zie ik regelmatig een paar kinderen op hun fietsje stoppen. Ze duiken meteen onderin het kastje, want daar staan de kinderboeken en de stripboeken. Soms zitten ze gewoon op de rand van mijn stoepje een stripverhaal te lezen. Dat maakt mijn dag echt helemaal goed.

Noor: Ik kan me voorstellen dat het onderhoud ook wel wat tijd kost, of valt dat mee?

Ellen: Nou... het valt erg mee, maar je moet het wel een beetje bijhouden. Je wilt niet dat het een vergaarbak wordt voor oude telefoongidsen of kapotte studieboeken. Dus een keer per week ruim ik het netjes op. Ich haal boeken weg die er al heel lang staan en zet er weer wat nieuws in. En af en toe een doekje over het hout en het glazen deurtje. Dat is een halfuurtje werk.

Noor: Als mensen die nu luisteren denken: "Hey, dat wil ik ook in mijn straat!", heb je dan een tip?

Ellen: Gewoon beginnen! Koop een oud kastje op Marktplaats of timmer er zelf een van resthout. Maak het waterdicht, schilder het in een vrolijke kleur en zet je eigen favoriete boeken erin. Binnen een week merk je al dat het iets doet met de sfeer in je straat.

Noor: Wat een mooi verhaal, Ellen. Tot slot: wat zou je onze luisteraars willen meegeven over hun eigen buurt?

Ellen: Kijk eens wat vaker op van je telefoon als je door je straat loopt. Maak een praatje of zet iets geks of moois voor je huis. Je zult versteld staan hoeveel warme reacties je krijgt als je zelf de eerste stap zet.

Noor: Heel erg bedankt dat je hier wilde zijn, Ellen. Ontzettend inspirerend!

Ellen: Heel graag gedaan, Noor!

Noor: Wil je dit gesprek rustig meelezen? Het transcript staat gratis op talkdutch punt nl.