Niet weggooien, maar repareren met Leo

Daan: Waarom gooien we een koffiezetapparaat weg als er alleen maar een klein snoertje kapot is? We kopen veel te snel iets nieuws, terwijl repareren vaak heel simpel is.

Daan: Welkom bij TalkDutch. Ik ben Daan. Vandaag praat ik met de zesenvijftigjarige Leo. Hij is vrijwilliger bij een Repair Café in Utrecht en repareert daar gratis kapotte apparaten. Welkom, Leo.

Leo: Dank je wel, Daan. Leuk dat ik mag vertellen over mijn grote passie.

Daan: Ja, want hoe is die passie eigenlijk begonnen? Was je als kind al bezig met techniek?

Leo: Nou, eigenlijk wel, ja. Mijn vader had een garage en ik zat altijd met mijn neus tussen de gereedschappen. Alles wat losgeschroefd kon worden, schroefde ik los. Soms ging het daarna niet meer in elkaar, [laughs] maar daar leer je van. Tegenwoordig zie ik dat mensen bang zijn voor techniek. Als iets stopt, gooien ze het direct weg. Dat is zonde.

Daan: Ja, dat herken ik wel. Ik ben zelf ook niet erg handig. Als mijn broodrooster raar doet, denk ik al snel: laat maar, ik koop wel een nieuwe voor twintig euro. Waarom zouden we dat niet moeten doen?

Leo: Ten eerste is het heel slecht voor het milieu. Al die apparaten worden gemaakt van kostbare metalen en plastic. En ten tweede: het is vaak niet nodig. Meer dan de helft van de apparaten die mensen bij ons brengen, kunnen we makkelijk repareren. Soms is het gewoon een kwestie van stof weghalen of een klein schroefje aandraaien.

Daan: Maar hoe werkt dat dan precies, zo'n middag in het Repair Café? Mensen komen binnen met hun kapotte spullen... en dan?

Leo: Mensen komen binnen met een kapotte broodrooster, koffiezetapparaat of een oude cd-speler. We drinken eerst gezellig koffie en praten wat. Daarna gaan we samen aan de slag. We doen het echt samen: ik wil dat ze meekijken en zien wat ik doe, zodat ze de volgende keer misschien zelf durven te kijken.

Daan: Oké, dus je bent eigenlijk ook een soort leraar?

Leo: [laughs] Nou, ik geef mensen vooral graag hun zelfvertrouwen terug. Mensen denken vaak dat techniek heel ingewikkeld is. Maar als ik ze laat zien hoe je een apparaat voorzichtig openmaakt en waar de zekering zit, dan zie je ze kijken: oh, is dat alles? Dat is echt een prachtig moment.

Daan: Heb je een voorbeeld van een reparatie die je is bijgebleven?

Leo: Een paar maanden geleden kwam er een oudere mevrouw met een transistorradio. Die radio was nog van haar overleden man geweest. Ze luisterde er al dertig jaar naar, maar hij deed niets meer. Ze was echt verdrietig.

Daan: Oh, dat kan ik me voorstellen. Zo'n radio heeft dan veel emotionele waarde.

Leo: Ja, en dat maakt het werk mooi. Ik heb de radio opengemaakt, het stof weggeblazen en een los draadje gesoldeerd. Toen ik hem aanzette, begon er meteen muziek te spelen. Die mevrouw begon te huilen van geluk.

Daan: Wat een mooi verhaal, Leo. Dat is echt de menselijke kant van techniek. Maar is het tegenwoordig niet veel moeilijker om apparaten te repareren? Moderne telefoons en laptops zitten vaak helemaal dichtgeplakt.

Leo: [sighs] Ja, dat is een groot probleem. Fabrikanten maken het ons steeds moeilijker. Oudere apparaten zijn gemaakt om open te schroeven. Maar moderne apparaten zitten vaak dichtgelijmd of hebben speciale schroeven waar je geen gereedschap voor kunt vinden. Ze willen dat je snel weer een nieuw model koopt. Gelukkig verandert de Europese wetgeving nu een beetje, waardoor we het recht krijgen om spullen te repareren.

Daan: Absoluut. En wat is het moeilijkste apparaat dat je ooit succesvol hebt gerepareerd?

Leo: Dat zijn moderne koffiezetapparaten met zo'n bonenmaler erin. Die computersystemen daarin zijn best ingewikkeld. Maar met een beetje geduld, logisch nadenken en YouTube kom je een heel eind. YouTube is echt een geweldige uitvinding voor ons. Je vindt er voor elk apparaat wel een handleiding.

Daan: Echt waar? Gebruik jij ook YouTube-video's tijdens je werk?

Leo: Ja hoor, absoluut! Soms zit er een verborgen kliksysteem in een apparaat. Als je te hard trekt, breekt het plastic. Dan zoek ik even snel op mijn telefoon naar een filmpje van iemand die dat model uit elkaar haalt. Informatie delen, daar draait het om op internet.

Daan: Wat een mooie combinatie van oude techniek en moderne hulpmiddelen. Leo, we naderen alweer het einde van ons gesprek. Wat zou jij onze luisteraars vandaag willen meegeven?

Leo: Gooi niet te snel iets weg. Als er iets kapotgaat, kijk er dan eerst eens kritisch naar. En als je het zelf niet durft, zoek dan een Repair Café in de buurt. Het kost niets, het is gezellig en goed voor de aarde.

Daan: Een hele mooie boodschap om mee af te sluiten. Dank je wel voor dit inspirerende gesprek, Leo. En bedankt voor het mooie werk dat je doet in de buurt.

Leo: Graag gedaan, Daan. Bedankt dat ik hier mocht zijn.

Daan: En voor de luisteraars thuis: hopelijk kijken jullie de volgende keer ook eerst naar dat kapotte apparaat voor je naar de winkel rent. Wil je meelezen? Het transcript staat gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!