Samen praten met de buren

Noor: Wat doe je als de hond van de buren de hele dag blaft, of als hun boom al het licht in jouw tuin wegneemt? Ga je boos aanbellen, of zeg je juist helemaal niets meer?
Noor: Welkom bij TalkDutch. Vandaag praat ik met de drieënveertigjarige Youssef. Hij is vrijwilliger bij buurtbemiddeling. Hij helpt buren die ruzie hebben om weer met elkaar te praten. Welkom, Youssef.
Youssef: Dank je wel, Noor. Leuk om hier te zijn.
Noor: Ja, geweldig dat je er bent. Want burenruzie, dat is best een heftig onderwerp, toch? Waarom wilde je juist dit vrijwilligerswerk gaan doen?
Youssef: Nou, ik woon zelf in een drukke stadswijk. Ik zie hoe snel kleine irritaties kunnen groeien. Je hoort een hard geluid, of er staat een vuilniszak op de verkeerde plek. Als je elkaar niet goed kent, denk je snel: die buurman doet dat expres om mij te pesten. Terwijl dat bijna nooit zo is. Ik wilde graag helpen om die misverstanden op te lossen.
Noor: Hm, herkenbaar. Maar hoe werkt dat dan precies? Mensen bellen jullie op als ze er zelf niet meer uitkomen?
Youssef: Klopt. Meestal belt één van de buren naar de organisatie. Die vraagt dan of wij willen komen praten. We gaan altijd met z'en tweeën, dus met twee bemiddelaars. Eerst luisteren we apart naar het verhaal van de eerste buur. Daarna gaan we naar de andere buur om hun kant te horen.
Noor: Oké, dus jullie horen eerst de twee verhalen apart. Zijn die verhalen heel verschillend?
Youssef: [laughs] Ja, soms lijkt het alsof ze in een heel ander huis wonen! Dat is echt fascinerend. De één zegt: "Mijn buurman maakt de hele nacht lawaai." En de ander zegt: "Ik loop gewoon zachtjes door mijn woonkamer, maar zij is overgevoelig." Iedereen beleeft de situatie anders.
Noor: Ja, logisch eigenlijk. En wat is dan de volgende stap? Brengen jullie hen bij elkaar?
Youssef: Dat is wel het doel, ja. We organiseren een gesprek op een neutrale plek. Bijvoorbeeld in een buurthuis. We gaan niet vertellen wie er gelijk heeft. We zijn geen rechters. Wij zorgen er alleen voor dat het gesprek rustig verloopt en dat ze allebei hun verhaal kunnen doen.
Noor: En hoe zorg je ervoor dat het niet meteen een schreeuwpartij wordt? Want de emoties zitten vaak hoog, stel ik me zo voor.
Youssef: Zeker, mensen zijn soms echt boos of verdrietig. Slecht slapen door geluidsoverlast doet veel met je. Wij maken vooraf duidelijke afspraken. Niet door elkaar heen praten, en niet schelden. En we vragen hen om te vertellen wat het probleem met hen dóét, in plaats van alleen maar de ander te beschuldigen.
Noor: Ah, dus niet: "Jij maakt te veel lawaai," maar: "Ik kan niet slapen en ben overdag heel moe."
Youssef: Precies! Dat verandert de hele sfeer. Als de buurman hoort dat de buurvrouw echt wakker ligt en daardoor stress heeft op haar werk, reageert hij vaak heel anders. Dan komt er begrip.
Noor: Heb je een voorbeeld van een situatie die je is bijgebleven?
Youssef: Ja, ik moest een keer bemiddelen tussen twee buren die ruzie hadden over een boom. De boom van de een hing over de tuin van de ander. Er vielen veel bladeren af. De buurman was boos en eiste dat de boom wegging. De eigenaar weigerde dat, want die boom was van zijn overleden vrouw geweest. Het was een emotionele herinnering.
Noor: Oef, dat is een moeilijke situatie. Twee heel begrijpelijke kanten.
Youssef: Ja, precies. Ze spraken al twee jaar niet meer met elkaar. Tijdens ons gesprek kwam die herinnering aan de overleden vrouw pas echt op tafel. De buurman wist dat helemaal niet. Toen hij dat hoorde, schrok hij. Hij zei meteen: "Als ik dat had geweten, had ik nooit zo hard geklaagd."
Noor: Wat bijzonder. En hoe hebben ze het opgelost?
Youssef: Nou, ze hebben samen afgesproken dat de boom mocht blijven staan, maar dat ze de takken aan één kant een beetje zouden snoeien. En de buurman bood aan om te helpen met het opruimen van de bladeren. Het was echt heel mooi om te zien. Ze dronken na afloop zelfs samen een kop koffie.
Noor: [sighs] Wat een prachtig resultaat. Dat geeft vast veel voldoening.
Youssef: Absoluut. Dat is waarom ik dit doe. Je ziet mensen binnenkomen met veel spanning in hun schouders. En na een paar uur gaan ze weg met een glimlach, of in ieder geval met een opgelucht gevoel. Dat is echt goud waard.
Noor: Ja, dat geloof ik meteen. Is het werk ook wel eens zwaar?
Youssef: Soms wel. Soms lukt het gewoon niet. Als mensen echt niet willen praten, of als er diepere problemen spelen zoals psychische klachten, dan kunnen wij niet helpen. Dat moeten we dan accepteren. Dat vond ik in het begin best lastig. Maar je leert om je grenzen te bewaken.
Noor: Begrijpelijk. Je kunt niet alles oplossen. Wat heb je zelf geleerd van dit werk, voor je eigen leven?
Youssef: Nou, vooral dat ik sneller ga praten als er iets is. Vroeger dacht ik ook wel eens: laat maar zitten, ik wil geen ruzie. Maar nu weet ik dat zwijgen vaak de situatie erger maakt. Als mijn buren nu harde muziek draaien, loop ik er gewoon even naartoe en vraag ik het vriendelijk. Meestal is het zo opgelost.
Noor: Ja, gewoon die drempel overstappen. Youssef, we moeten langzaam afronden. Wat zou je onze luisteraars willen meegeven als het gaat om wonen en buren?
Youssef: Probeer je buren te leren kennen vóórdat er een probleem is. Zeg even gedag op de gang of in de straat. Maak een klein praatje. Als je elkaar een beetje kent, praat het een stuk makkelijker als er een keer wel iets aan de hand is. Dat voorkomt zoveel stress.
Noor: Wat een mooie, praktische tip. Heel erg bedankt voor dit fijne gesprek, Youssef. En bedankt voor het mooie werk dat je doet in de buurt.
Youssef: Heel graag gedaan, Noor.
Noor: En voor de luisteraars: wil je deze aflevering rustig nalezen? Het transcript staat helemaal gratis voor je klaar op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!