De Nederlandse kringverjaardag: gezellig of vreemd?

Femke: Waarom feliciteren we in Nederland de héle familie als er maar één persoon jarig is? En waarom zitten we altijd in een kring? Welkom bij TalkDutch. Ik ben Femke. Vandaag praat ik met Annelies. Zij is achtenveertig jaar en houdt van grote verjaardagsfeestjes. Maar ze ziet ook hoe bijzonder onze tradities zijn. Welkom, Annelies!

Annelies: Dank je wel, Femke. Leuk om hier te zijn.

Femke: Annelies, we moeten het hebben over de Nederlandse verjaardag. De 'kringverjaardag'. Veel buitenlanders vinden het heel vreemd. Hoe ziet zo'n verjaardag er bij jou uit?

Annelies: Nou... heel herkenbaar, denk ik. Mijn man was vorige week jarig. Dan komen de gasten binnen. De kamer staat vol met stoelen. En die stoelen staan in een grote cirkel. Iedereen die binnenkomt, geeft eerst de jarige een hand. Of drie zoenen.

Femke: Ja, drie zoenen inderdaad! En daarna?

Annelies: En daarna begint het echte werk. Je moet iedereen in de kamer feliciteren. Dus je zegt tegen de buurvrouw: gefeliciteerd met je buurman. En tegen de zus: gefeliciteerd met je broer. Soms ken je die mensen helemaal niet! [laughs]

Femke: [laughs] Ja, dat is zo grappig! Je feliciteert mensen met iemand anders. Maar waarom doen we dat eigenlijk?

Annelies: Ik denk dat het te maken heeft met verbinding. We vieren het samen. De familie is belangrijk, de buren ook. We horen allemaal bij elkaar op dat moment.

Femke: En dan zit iedereen in die grote kring. Je kunt niet makkelijk weglopen, toch?

Annelies: Nee, dat is heel lastig! Als je eenmaal zit, zit je vast. Je praat met de persoon links van je, en met de persoon rechts van je. Soms praat de hele kring met elkaar. Dan praat één persoon en de rest luistert. Dat kan heel gezellig zijn, maar soms ook een beetje saai.

Femke: [laughs] En hoe zit het met het eten en drinken? Want daar zijn ook regels voor, toch?

Annelies: Absoluut! Eerst is er altijd koffie of thee. Met taart natuurlijk. Ik bak de taart altijd zelf. Maar de gasten mogen pas eten als iedereen taart heeft. Dat is een belangrijke regel. En daarna, pas veel later, komen de drankjes en de hapjes.

Femke: De bekende blokjes kaas en plakjes worst?

Annelies: Ja, de blokjes jonge kaas met een augurkje! En bitterballen natuurlijk. Ik loop dan de hele tijd rond met schalen eten. Als gastheer of gastvrouw ben je echt aan het werk. Je zit zelf bijna niet.

Femke: Nee, dat herken ik wel. Je bent alleen maar aan het zorgen. Is de traditionele kringverjaardag aan het veranderen? Doen jonge mensen het ook zo?

Annelies: Mijn kinderen zijn twintig en tweeëntwintig. Zij doen het gelukkig anders. Zij hebben geen stoelen in een kring. Mensen staan gewoon met een drankje in de hand. Dat is veel losser. Je praat makkelijker met verschillende mensen. Maar toch vind ik de kring ook wel weer wat hebben. Het is echt Nederlands.

Femke: Ja, het hoort echt bij onze cultuur. Wat wil je onze luisteraars meegeven die voor het eerst naar een Nederlandse verjaardag gaan?

Annelies: Wees niet bang! Het lijkt misschien een beetje stijf, maar het is vooral heel warm. Ga gewoon in de kring zitten. Pak een blokje kaas en maak een praatje met je buurman. En vergeet niet om iedereen te feliciteren!

Femke: Een heel mooi advies. Annelies, ontzettend bedankt voor je komst en dit leuke gesprek.

Annelies: Graag gedaan, Femke!

Femke: En voor de luisteraars: wil je deze aflevering rustig nalezen? Het transcript staat gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!