Stuur jij een Tikkie voor vijftig cent?

Ruben: Heb je wel eens een betaalverzoek gekregen voor tachtig cent? Voor een plakje kaas of een kopje koffie? In Nederland sturen we heel makkelijk een Tikkie, maar wanneer gaat het eigenlijk te ver?

Ruben: Welkom bij TalkDutch. Vandaag praat ik met Joost. Joost is negenendertig en stelt een duidelijke grens: hij stuurt geen betaalverzoeken meer voor bedragen onder de vijf euro. Joost, fijn dat je er bent.

Joost: Dank je wel, Ruben. Leuk om hier te zijn.

Ruben: Joost, waarom dacht je op een dag: en nu is het klaar met die kleine Tikkies?

Joost: Nou, dat begon na een barbecue bij een vriend. We hadden een heel gezellige avond gehad. Maar de volgende ochtend kreeg ik een Tikkie van twee euro vijfentachtig. Voor de saus en het brood, schreef hij. Ik schrok daar een beetje van. Niet om het geld, want die drie euro kan ik makkelijk missen. Maar het voelde zo onpersoonlijk. Alsof onze vriendschap een bedrijf is waar alles berekend moet worden.

Ruben: Ja, alsof de gezelligheid opeens een prijs krijgt.

Joost: Precies. Het haalt de gulle sfeer weg. Vroeger zei je: "De volgende keer betaal ik wel." Dat gaf vertrouwen. Nu rekenen we alles direct af tot op de cent nauwkeurig. Ik besloot dat ik daar zelf niet meer aan mee wilde doen.

Ruben: En hoe reageerde je omgeving toen je stopte met die kleine bedragen?

Joost: [laughs] In het begin vonden mensen het vreemd. Als ik de koffie betaalde, zeiden ze meteen: "Stuur me maar een Tikkie!" Als ik dan zei: "Laat maar zitten, het was maar vier euro," keken ze me aan alsof ik gek was. In Nederland zijn we zo gewend aan controle. Mensen voelen zich snel schuldig als ze niks hoeven te betalen. Ze willen geen schuld hebben bij een ander.

Ruben: Dat is interessant. Alles moet dus in balans zijn. Waar komt dat vandaan, denk je?

Joost: Ik denk dat het echt in onze cultuur zit. We zijn een georganiseerd land en we houden van duidelijke afspraken. Een Tikkie sturen voelt heel eerlijk. Iedereen betaalt zijn eigen deel, dus niemand maakt misbruik van de ander. Maar we slaan er soms in door. We vergeten dat vriendschap ook gaat over geven en nemen, zonder dat je een administratie bijhoudt.

Ruben: Worden we er ook minder gul van, denk je?

Joost: Ja, dat denk ik wel. Als je weet dat je na elk bezoek een rekening krijgt, word je zelf ook kritischer. Dan denk je misschien: "Wacht eens, ik had gisteravond maar één drankje en de rest drie. Waarom moet ik dan evenveel betalen?" Je krijgt een zakelijke relatie met je vrienden. Terwijl, als je afwisselend betaalt, het zich over een heel jaar meestal wel verdeelt.

Ruben: Maar zijn er ook situaties waarin een kleine Tikkie wél logisch is?

Joost: Zeker. Als je student bent en elke euro moet omdraaien, dan snap ik dat je die twee euro terugvraagt. Het moet geen verplichting worden om gul te zijn als je dat geld niet hebt. Maar als je een goed salaris hebt en je doet moeilijk over een euro voor het parkeren... Ja, dat vind ik wel een beetje armoedig.

Ruben: Is het voor jou ook een manier om makkelijker met geld om te gaan?

Joost: Voor mij gaat het vooral om het gevoel. Het geeft me een fijn gevoel om te kunnen zeggen: "Ik trakteer." En het grappige is: sinds ik hiermee begon, merk ik dat mijn vrienden ook vaker zeggen: "Ik betaal de volgende ronde wel." Je doorbreekt die cirkel van constant rekenen.

Ruben: Wat wil je onze luisteraars meegeven die hiernaar luisteren?

Joost: Probeer het eens een maandje uit. Stuur geen Tikkies meer onder de vijf euro, en kijk wat er gebeurt. Geeft het stress, of juist een gevoel van vrijheid? En durf ook eens een traktatie te accepteren zonder meteen je telefoon te pakken. Zeg gewoon dank je wel.

Ruben: Dat vind ik een mooi advies. Hartelijk dank voor dit gesprek, Joost.

Joost: Graag gedaan!

Ruben: Dit was TalkDutch. Alles rustig nalezen? Dat kan gratis op talkdutch punt nl. Tot de volgende keer!