De vrijmibo voorbij: alcoholvrij leven

Eva: Stel je voor: het is vrijdagmiddag, half vijf. De week zit erop en op kantoor gaan de eerste bierflesjes open. Iedereen lacht, de sfeer is informeel. Maar wat als je besluit om nee te zeggen tegen dat bier, niet voor één keer, maar voor de rest van je leven?

Eva: Welkom bij TalkDutch. Vandaag praat ik met Robert, een zesenveertigjarige projectmanager uit Utrecht. Drie jaar geleden besloot hij alcohol volledig uit zijn leven te verbannen. Niet omdat hij een zwaar drankprobleem had, maar omdat hij merkte dat de wekelijkse borrels en etentjes zijn gezondheid en mentale helderheid begonnen te schaden. Robert, ontzettend fijn dat je er bent.

Robert: Dank je wel, Eva. Leuk om hier te zijn en dit verhaal te delen.

Eva: Robert, neem ons eens mee terug naar die vrijdagmiddagen van drie jaar geleden. Hoe zagen die eruit voor jou?

Robert: Nou, eigenlijk heel klassiek Nederlands, denk ik. De bekende 'vrijmibo' — de vrijdagmiddagborrel. De klok slaat vierenhalf, de bitterballen komen op tafel, de koelkast gaat open. En als manager werd er toch een beetje van me verwacht dat ik erbij was. Het was dé plek om informeel te netwerken, te horen wat er speelde op de werkvloer. En daar hoorde gewoon bier bij. Soms bleef het bij twee, maar vaak ging je daarna nog even door met een paar collega's. En de volgende ochtend... tja, dan werd ik wakker met een zwaar hoofd. Geen knallende kater, maar gewoon... zo'n sluier over de dag.

Eva: Hm, herkenbaar voor veel mensen denk ik. Een soort constante lichte vermoeidheid. Maar wanneer kwam het moment dat je dacht: en nu is het klaar?

Robert: Dat was na een groot bedrijfsuitje. We hadden een fantastische dag gehad, maar 's avonds was er een open bar. Ik had te veel gedronken, dat wist ik zelf ook wel. De volgende dag had ik een presentatie van mijn zoon bij zijn voetbalclub. Ik stond daar langs de lijn, met hoofdpijn, misselijk, trillend op mijn benen in de kou. Ik keek naar hem en dacht: wat ben ik eigenlijk aan het doen? Ik verpest mijn kostbare weekenden voor een paar uur zogenaamde gezelligheid. Die maandag ben ik gestopt. Direct.

Eva: Wauw, dus echt van de ene op de andere dag. Dat vraagt wel om een enorme discipline. Hoe reageerden de mensen om je heen? Want in Nederland is alcohol drinken zo sociaal geaccepteerd, bijna de norm zelfs.

Robert: [sighs] Nou, dat was nog het moeilijkste deel. Fysiek stoppen is één ding, maar de sociale druk... die is echt bizar. De eerste borrel daarna bestelde ik een spa rood. Meteen kreeg ik opmerkingen. "Ben je ziek?", "Moet je nog rijden?", of de klassieker: "Ah joh, doe niet zo ongezellig, eentje kan toch wel?" Het voelde alsof ik me moest verdedigen omdat ik géén gif in mijn lichaam wilde gieten. Mensen voelen zich op de een of andere manier aangevallen in hun eigen drinkgedrag als jij niet meedoet.

Eva: Ja, dat hoor je vaak hè? Dat jouw keuze om niet te drinken een spiegel is voor de ander. Hoe ging je daarmee om? Gaf je toe aan die druk?

Robert: In het begin vond ik het heel lastig. Ik merkte dat ik excuses ging verzinnen. "Ik ben aan de antibiotica" of "Ik moet morgen heel vroeg op." Maar na een paar weken dacht ik: waarom lieg ik hier eigenlijk over? Ik ben een volwassen man. Sindsdien ben ik gewoon eerlijk. Ik zeg nu: "Ik drink niet meer, ik voel me er simpelweg veel beter door." En weet je wat grappig is? Als je dat rustig en zelfverzekerd brengt, houdt het doorvragen snel op. Soms ontstaat er zelfs een heel mooi gesprek over.

Eva: En wat veranderde er concreet in je leven nadat je de alcohol liet staan? Wat merkte je aan je lichaam en je geest?

Robert: Echt alles, Eva. Het begon al na een week of twee met mijn slaap. Ik dacht altijd dat ik prima sliep met een paar glazen op, maar dat bleek een illusie. Ik viel wel snel in slaap, maar de kwaliteit was dramatisch. Nu werd ik echt uitgerust wakker. Mijn energieniveau schoot omhoog. En die mentale mist waar ik het over had? Die verdween volledig. Ik ben scherper op mijn werk, heb meer geduld met mijn kinderen en... nou ja, ik ben ook nog eens acht kilo afgevallen zonder echt op mijn eten te letten.

Eva: Acht kilo, dat is niet niks! Dat laat wel zien wat een caloriebommen die drankjes eigenlijk zijn. Maar hoe zit het met je sociale leven? Heb je het gevoel dat je nu dingen mist, of dat vriendschappen veranderd zijn?

Robert: [laughs] Nou, ik ga nog steeds naar feestjes en borrels, hoor. Alleen ga ik nu vaak rond een uur of elf naar huis. Dat is het moment dat de gesprekken zich gaan herhalen en mensen luidruchtiger worden. Dan heb ik het wel gezien. Sommige oppervlakkige 'kroegvriendschappen' zijn inderdaad verwaterd. Maar de echte, diepgaande vriendschappen zijn juist sterker geworden. We hebben nu échte gesprekken, in plaats van die typische dronkemanspraat waarbij je de volgende dag de helft alweer bent vergeten.

Eva: Dat klinkt als een enorme winst op alle vlakken. Toch is de verleiding soms groot, denk ik. Heb je nooit momenten dat je denkt: nu zou een koud biertje wel heel lekker zijn? Bijvoorbeeld op een terras in de zomer?

Robert: Natuurlijk, die momenten zijn er. Zeker in de eerste zomer was dat lastig. Het zit zo in ons systeem ingebakken: terrasje is gelijk aan bier of wijn. Maar tegenwoordig zijn er gelukkig heel goede alcoholvrije alternatieven. Een alcoholvrij speciaalbier of een lekkere mocktail. Dat helpt enorm om toch dat 'terrasgevoel' te hebben, maar dan zonder de nadelen achteraf. Als ik nu die verleiding voel, denk ik meteen aan hoe ik me de volgende ochtend zal voelen. En dan is de keuze snel gemaakt.

Eva: Dus de sleutel is eigenlijk het veranderen van je mindset. Niet focussen op wat je jezelf ontzegt, maar op wat je er allemaal voor terugkrijgt.

Robert: Precies! Dat is de spijker op de kop. Het voelt absoluut niet als een straf. Het voelt als een bevrijding. Ik ben weer de baas over mijn eigen lichaam en mijn eigen weekenden.

Eva: Prachtig verwoord. We lopen langzaam naar het einde van ons gesprek. Wat zou je de luisteraars die misschien ook twijfelen over hun alcoholgebruik willen meegeven?

Robert: Ik zou willen zeggen: probeer het gewoon eens dertig dagen. Niet met het idee dat je nooit meer mag drinken, dat maakt het veel te zwaar. Zie het als een experiment. Kijk wat het doet met je slaap, je energie en je humeur. En wees niet bang voor de reacties van anderen. Jouw gezondheid is van jou, niet van je collega's op de vrijdagmiddagborrel.

Eva: Een heel waardevol advies, Robert. Ontzettend bedankt voor je openheid en dit inspirerende gesprek. Ik denk dat het veel mensen aan het denken zet over onze drinkcultuur.

Robert: Graag gedaan, Eva. Hopelijk helpt het inderdaad een paar mensen over de drempel.

Eva: En zo zie je maar dat een gezonder leven soms begint met het durven afwijken van de sociale norm. Wil je dit gesprek nog eens rustig nalezen? Het transcript staat gratis op talkdutch punt nl. Bedankt voor het luisteren, en tot de volgende keer.